کابوتاژ
  1400/06/23 

کابوتاژ چیست ؟

کاپوتاژ (cabotage) که در زبان فارسی به آن مساحله نیز می‌گویند به حمل و نقل کالا از نقطه‌ای به نقطه‌ای دیگر از کشور، از راه دریا و یا رودخانه‌های مرزی گفته می‌شود. گاهی اوقات اگر کالایی از مرز کشور خارج شود و از طریق رودخانه‌های مرزی و یا دریا دوباره از نقطه دیگری به کشور وارد شود، از لحاظ مسافت کوتاه تر و از لحاظ اقتصادی به صرفه‌تر است. به این گونه حمل و نقل کالا کابوتاژ می‌گویند. حال اگر کالای مربوطه با وسایل نقلیه داخلی حمل و نقل شود، وسیله نقلیه نیز مشمول تشریفات و قوانین کابوتاژ می‌شود. در میان کشورهای همسایه، به خصوص کشورهایی که مرز مشترک آبی با یکدیگر دارند، استفاده از کابوتاژ برای حمل و نقل کالا بسیار متداول است.

تاریخچه شکل‌گیری این مفهوم

اصطلاح کاپوتاژ  “Cabotage” که به آن کابوتاژ و مصالحه گفته می‌شود، به طور خاص از واژه فرانسوی caboter به معنی سفر در ساحل گرفته شده است. در طول قرن هجدهم، تحرک روزافزون بازرگانان به این معنی بود که آنها می‌توانند فروش کالاهای خود را در بندرهای کشور خود با حمل و نقل در سواحل کشورهای خارجی آغاز کنند. این عمل بازار داخلی کشور را تهدید می‌کرد، زیرا باعث می‌شد تا وسایل داخلی برای حمل و نقل با رکود مواجه شوند، بنابراین قوانینی وضع شد تا کشور مبدأ ذینفع باشد که به مصالحه معروف شد. 

 

آیا کابوتاژ برای تمام کالاها مجاز است؟

تنها کالاهایی که صدور آن‌ها از کشور بلامانع است، می‌توانند کابوتاژ شوند. کالاهای ممنوع الصدور یا کالاهایی که صدور آن‌ها مشروط است، امکان کابوتاژ شدن ندارند، مگر آنکه اداره گمرک در هر مورد اجازه مخصوص صادر کند. همچنین، اداره گمرک در صورت صلاحدید می‌تواند کالای کابوتاژ شده را تا گمرک مقصد مشایعت کند، که در این صورت مطابق آئین‌نامه باید هزینه‌ای برای مأموران مشایعت‌کننده و مسافرت آن‌ها تعیین گردد. صاحب کالا موظف است، کالای کابوتاژ شده را ظرف مدت زمان معینی که از طرف اداره گمرک مبدأ تعیین می‌شود، به اداره گمرک مقصد برساند و چنانچه در رساندن کالا ظرف مدت معلوم تأخیری صورت گیرد، صاحب کالا باید جریمه تعیین شده را بپردازد. مدت زمان مشخص شده براساس وسایل نقلیه مورد نظر، مسافتی که باید طی شود، وضعیت راه‌ها و آب و هوای فصلی تعیین می‌شود.

 

مقررات کران بری یا کابوتاژ:

کالاهایی که صدور آن از کشور مجاز است را می توان با انجام تشریفات و مقررات مربوطه به عنوان کران بر ( کابوتاژ) حمل نمود. کران بری کالاهایی که ممنوع الصدور هستند یا کالاهای مجاز مشروط با اخذ تضمین یا تعهد توسط گمرک انجام پذیر می باشد. چنانچه مدت اعتبار پروانه کران بر ( کابوتاژ) برای رسیدن به گمرک مقصد منقضی شود و تا ۳ ماه پس از انقضا ، صاحب کالا گواهینامه ورود به گمرک مقصد را ارائه ننماید ، کران بر به منزله به مقصد نرسیده تلقی می گردد.

 

مقررات کالای کابوتاژ که به مقصد نرسیده اند:

چنانچه کالای کران بری مجاز باشد ، نسبت به اجرای تعهد و یا تضمین اقدام می شود پس از آن پروانه خروج صادر می شود اما چنانچه این کالا ممنوع الصدور یا مجاز مشروط باشد ، قاچاق محسوب می شود.

 

دلایل محدودیت کاپوتاژ

دلایل مختلفی وجود دارد که چرا محدودیت‌هایی در زمینه مصالحه اعمال می‌شود، اما مهمترین دلیل قیمت‌گذاری است. در بیشتر موارد، کشتی‌هایی که از خارج از کشور می‌آیند، قیمت‌های کمتری برای حمل و نقل ارائه می‌دهند که قیمت‌های بازار داخلی نمی‌تواند با آنها رقابت کند. به دلایل مختلفی در این فرآیند می‌توان به قیمت‌های پایین‌تر دست یافت. مانند: هزینه های پایین کار، هزینه های وام / نرخ بهره، پایین آمدن قیمت سوخت یا حتی هزینه های مواد و تعمیراتی که دارند. با این حال، اخیراً در برخی کشورها بحث در مورد سطح قوانین مربوط به کابوتاژ مورد بازبینی قرار گرفته شده و در سایر حالت‌های حمل و نقل یعنی حمل و نقل داخلی مسافر و کالا از طریق جاده، راه آهن یا حمل و نقل هوایی نیز اجرا می‌شود.

شرایط کابوتاژ :

١ خروج کالای کابوتاژی از خاک کشور و ورود مجدد آن از نقاطی میتواند صورت بگیرد. که در آن نقاط گمرک دایر و آن گمرک برای انجام تشریفات کابوتاژ مجاز و مفتوح باشد.

 

٢ کالای کابوتاژی از پرداخت حقوق گمرکی و سود و عوارض در موقع ورود مجدد معاف است ولیکن مشمول پرداخت هزینه های گمرکی مذکور در این آئین نامه می باشد.

 

٣ هر کالایی را که صدور آن از کشور مجاز است می توان با انجام تشریفات و مقررات مذکور در بخش دوم این فصل بعنوان کابوتاژ حمل نمود. لیکن کالائی که طبق قوانین مخصوص ممنوع الصدور است . همچنین کالائیکه صدور آنها بموجب تصویب نامه ها یا مقررات دیگر یا غیر مجاز یا مشروط باشد برای کابوتاژ قبول نمی شود. مگر با اجازه مخصوص اداره کل گمرک در هر مورد.  اداره کل گمرک می تواند صدور چنین اجازه ای  را در هر مورد علاوه بر تودیع سپرده مذکور مشروط نماید.

 

٤ گمرک در هر مورد که  تشخیص بدهد می تواند قبول کالائی را برای کابوتاژ بشرط بدرقه تا گمرک مقصد مشروط نماید. در اینگونه موارد برای تعیین ماموران و هزینه مسافرت و فوق العاده آن ها طبق مقررات این آیین نامه رفتار می شود.

 

٥ کالای کابوتاژی باید در مدتی که از طرف گمرک مبداء تعیین می شود به گمرک مقصد برسد.مدت مذکور را گمرک مبداء در هر مورد  تشخیص و تعیین می نماید. که به نوع وسائط نقلیه و مسافت و کیفیت راه و کیفیت فصول  مختلف سال بستگی دارد. علاوه بر مدت مزبور گمرک مهلت دیگری نیز برای ارائه گواهی نامه گمرک مقصد میدهد. که حداکثر آن ٣ ماه از تاریخ صدور گواهی نامهه مزبور خواهد بود

 

٦ برای کالای کابوتاژی اظهار نامه روی اوراق چاپی مخصوص در دو نسخه تنظیم و تسلیم می شود. در این اظهارنامه باید تعداد, نوع بسته علامت, شماره وزن با ظرف , نوع کالا , وزن خالص و ارزش کالا و نام گمرک مقصد و راهی که کالا طی خواهد کرد بدون حک و قلم خوردگی قید خواهد شد.

 

٧ هرگاه کالای مورد اظهار نامه از نوع کالایی باشد که برای صادرات قطعی آن ها از کشور قیود و شرایطی طبق قوانین و مقررات مربوط وضع شده صاحب کالا یا نماینده او ملزم است که انجام آن قیود و شرایط را در صورت نرسیدن کالا به  مقصد , قبلا و به نحوی که مورد قبول گمرک باشد تضمین یا تامین کند.

 

٨ در مورد کالایی که صدور آن ممنوع یا غیر مجاز و یا مشروط است حمل آن به صورت کابوتاژ فقط با اجازه مخصوص اداره کل گمرک می تواند صورت بگیرد در این موارد صاحب کالای کابوتاژی یا نماینده او باید مبلغی معادل ٣ برابر فوب کالا به صورت سپرده به گمرک در مقابل اخذ قبض رسید بپردازد و در مواردی که اداره کل گمرک شرایط دیگری نیز برای حمل آن کالا به طور کابوتاژ  مقرر نموده باشد انجام آن شرایط را نیز موافق نظر گمرک محل قبلا” تامین یا تضمین کند.

 

٩  همین که ورقه اظهار نامه کابوتاژ تسلیم گمرک گردید از طرف گمرک به معاینه و رسیدگی و ارزیابی کالا و تطبیق مشخصات مشهود با مندرجات اظهار نامه اقدام می شود.

١٠ پس از اتمام عملیات ارزیابی و صدور پروانه کابوتاژ در سه نسخه به هر یک از بسته های موضوع پروانه کابوتاژ پس از نخ کشی یا مفتول کشی پلمپ گمرک الصاق می گردد و دو نسخه از پروانه کاپوتاژ در اختیار صاحب کالا قرار می گیرد.

١١  صاحب کالای کابوتاژی مکلف است پروانه کابوتاژ را در تمام مدت حمل همراه محموله نموده و کالای کابوتاژ ی را از راه های مجاز خارج و وارد کند.

١٢در مورد کالای کابوتاژی که ممنوع الصدور یا غیر مجاز و یا مشروط نسیت، هرگاه سوانحی پیش آید که رسیدن محموله را به مقصد  در مدت اعتباری که تعیین گردیده است غیر ممکن سازد ذینغع می تواند با ذکر علل و موجبات تاخیر کتب” از گمرک مبدا در خواست تمدید مدت بنماید گمرک مبدا در صورتی که در خواست مزبور قبل از انقضاء مدت اعتبار رسیده باشد و علل اظهار شده را هم موجه تشخیص دهد می تواند مدت اعتبار را تمدید نماید.

 

١٣ در مورد کالای کابوتاژی که ممنوع الصدور یا غیر مجاز و یا مشروط اجازه تمدید در هر مورد باید با اطلاع گمرک مقصد نیز برسد و در صورتی که در خواست تمدید بعد از انقضاء مدت پروانه کابوتاژ تسلیم شده باشد اداره کل گمرک ضمن موافقت با تمدید میزان جریمه انتظامی را که باید اخذ شود نیز تعیین می نماید.

 

 

 


نظرات کاربران
ارسال نظر