سوئیفت چیست ؟
  1400/06/28 

مفهوم سوئیفت:

به طور کلی می توان گفت که سوئیفت، به پیام های بانکی استانداردی گفته می شود که برای هر نوع امور بانکی یک پیام مشخص و تعریف شده قرار می دهد و تمامی بانک هایی که عضو آن هستند، بایستی برای مخابره کردن پیام از یک فرمت خاص استفاده نمایند.

سوئیفت (SWIFT) مخفف عبارت The Society For Worldwide Interbank Financial Telecommunication می باشد که به معنی یک شبکه بین المللی ارتباط مالی بین بانکی است و در آن تسهیلات  و خدمات ویژه ای از طریق مراکز رایانه ای به موسسات مالی در سراسر دنیا ارائه می گردد.

در واقع این سیستم چند کاربره می باشد که موسسه آن به صورت یک شرکت تعاونی اداره می شود و بانک هایی که عضو آن هستند، دارای سهام هستند و در سود آن موسسه سهیم می باشند.

 

سوئیفت چگونه کار می کند؟

سوئیفت یک نقطه دسترسی یا SAP در اختیار هر کشور قرار می‌دهد تا به وسیله آن بتوانند به سیستم جهانی سوئیفت متصل شوند. نقطه دسترسی کشور ایران به سوئیفت هم در بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران واقع شده است. بانک‌های ایرانی از طریق خطوط به مرکز SAP در بانک مرکزی متصل می‌شوند و پیام‌ها از آنجا برای بانک‌های خارج از کشور فرستاده می‌شود. به وسیله سیستم سوئیفت انجام معاملات ارزی در سطح جهانی بسیار سریع‌تر، مطمئن‌تر و کم هزینه‌تر قابل انجام است.

سوئیفت در واقع قالبی را ارائه می کند که به وسیله آن تراکنش‌های بین المللی بدون ایراد انجام می شود، به این صورت که هر گونه ارسال و دریافت پیام بین واحدهای بانکی داخل کشور و بانک‌های خارج از کشور از طریق سوییفت انجام می‌شود.

برای صدور حواله سوئیفت، نیاز به کد سوئیفت دارید که تنها آن دسته از حساب‌های بانکی می‌توانند در سیستم سوئیفت، حواله ارزی دریافت و ارسال کنند که به سیستم سوئیفت متصل بوده و کد سوئیفت را از این موسسه غیر دولتی دریافت کرده باشند.

 

چه زمانی ایران عضو سوئیفت شد؟

پس از اتمام جنگ تحمیلی در سال ۱۳۶۹ بانک مرکزی هیئتی را مامور هماهنگی با بانک های تجاری به منظور عضویت در سوئیفت کرد. پس از طی دوره بررسی عضویت، در اواخر سال ۱۳۷۰ پس از هماهنگی های لازم با بانک های تجاری، تقاضای عضویت سیستم بانکی ایران توسط بانک مرکزی به سوئیفت ارائه شد. در نهایت در سال ۱۳۷۱ پس از ارائه سه پیش شرط عضویت به سوئیفت، عضویت بانک مرکزی به همراه پنج بانک صادرات، ملی، تجارت، ملت و سپه در آذر ماه پذیرفته شد.

ایران چه مسئله ای با سوئیفت دارد؟

درست از زمان شروع تحریم ها بر علیه کشور ایران، سوئیفت نیز ایرانیان را تحریم کرد. به طوری که تمامی قرارداد های دوطرفه بین بانک های داخلی و خارجی انجام شده بود تا پروسه های کارگزاری بانک از طریق آنها انجام شود معلق شد و با کلا لغو گردید.

راه کاری که ایران برای انتقال ارزها به بیرون از کشور داشت این بود که ارزها را به موسسات مالی چین ارسال کند. در کشور چین نیز مجدد این انتقال به کشور مورد نظر از طریق افرادی مطمئن انجام می شد. این پروسه باعث می شد بین هشت تا پانزده درصد کارمزد و سود را بانک در چین برداشت نماید و سپس باقی کارها را به انجام می رساند. این راهکار موقت، باعث ایجاد خسارت زیاد و هزینه های بسیاری می شد.

بعد از توافقات برجام، تحریم های سوئیفت هم از میان رفت. اما هنوز هم شرایط مانند گذشته است و بسیاری از بانک های خارجی برحسب تجربه های گذشته از شکستن قواعد تحریم ها و تبعات ناشی از آن، درحال حاضر جرأت نمی کنند وارد قراردادهای کارگزاری و اجرای آنها شوند. این که این شرایط تا چه زمانی به طول انجامد و کدام بانک ها این همکاری را با ایران آغاز کنند در حال حاضر روشن نیست.

اولین هدفی که گروه سوئیفت مدنظر داشت راه حلی بود که به وسیله آن سیستمی یک دست و استاندارد در سطح جهان برای مبادله های مالی ایجاد نماید و راه های انتقال و تبادل غیر استاندارد قدیمی و یا حتی تلکس را از میان بردارد.

اکنون حدود 7000 موسسه مالی در حدود دویست کشور در جهان عضو سوئیفت هستند. تنها در سال دوهزار و یک میلادی از روش سوئیفت، بیشتر از یک و نیم بیلیون انتقال پیام انجام شد. بلژیک مرکز اصلی استقرار سوئیفت است و مطابق قانون این کشور اقدام می نماید و دیگر کشورها مانند انگلیس، هلند، آمریکا پشتیبان این شبکه هستند. 

 

تحریم سوئیفت ایران در سال ۱۳۹۰

درست با زیاد شدن اختلافات بر سر مسائل هسته ای، در اواخر سال نود شمسی و مطابق تحریم های اروپایی ایجاد شده، سیستم سوئیفت بانک مرکزی توقف یافت. این تحریم ها نتوانست تبادلات مالی بانک های ایرانی را با دنیا قطع کند اما ایران را بابت عملیات های بانکی و ارزی خود دچار زیان جبران ناپذیری نمود.

در این میان تعدادی از بانک های تحریم شده از خدمات شبکه سوئیفت، با استفاده از اجاره نمودن خطوط تلفنی از کشورهای امارات، ترکیه و یا چین، نقل و انتقالات را انجام دادند و یا مطابق دستور دادستانی کشور ترکیه، بانک هایی که تحریم نشده بودند بعنوان واسط عمل کردند. اما تمامی این ها کار را بسیار آهسته و با هزینه بسیار پیش می برد.

زمانی که پیام های ارسال شده در کشوری زیاد باشد سوئیفت در آن کشور سایت تاسیس می نماید. اگر حجم پیام ها اندک باشد از سایت کشور های مجاور استفاده خواهد شد. به همین علت است که باید هر چه سریع تر توسعه سوئیفت در ایران صورت پذیرد. سایت سوئیفت باید زیر نظر مرکز عملیاتی سوئیفت باشد که یکی از آن ها در هلند و دیگری در ایالات متحده امریکا قرار دارد. بسته به موقعیت کشور ها یکی از این دو مرکزبه عنوان مرکز عملیاتی برای آن سایت خواهد بود. دلیل آن که دو مرکز در دنیا برای سوئیفت قرار گرفته است این است اگر به هر دلیلی یکی از آن ها از کار بیفتد دیگری پوشش مناسب را داشته باشد.

کاربران سوئیفت وظیفه دارند پیام خود را به سیستم سوئیفت برسانند. بعد از آن مسئولیت صحت و سلامت پیام برای رساندن به کشور مقصد به عهده سیستم سوئیفت می باشد.

انتقالات پیام ها درسوئیفت به وسیله خط تلفن ثابت به همراه یک مودم خواهد بود به جهت امنیت بیشتر و مواقع اضطرار، کاربران موظف هستند یک تلفن دیگر را برای پشتیبانی معرفی نمایند.

 

مزایای پرداخت سوئیفت

سویفت مزایای به صورت موردی به آنها پرداخته ایم:

۱. استاندارد

در سوئیفت سلیقۀ افراد در تنظیم متن پیام های بانکی اما نمی شود و در صرفه جویی در وقت و سرعت بخشیدن به این روند و در آخر شناسایی سریع پیام ها از مزایای استاندارد بودن سوئیفت می باشد.

۲. قابلیت دستیابی

سیستم سوئیفت به صورت شبانه روزی و بدون تعطیلی خدمات ارائه می دهد و کارگزار در هر زمان می تواند پیام خود را تنظیم و ارسال کند.

۳سرعت

سرعت انتقال پیام در سیستم سوئیفت بسیار بالاست به گونه‌ای که ارسال پیام ها تنها چند ثانیه طول میکشد و به محض ارسال در شبکه سوئیفت، با امضای آخرین فرد مجاز، پیام مجدد به سوئیفت تحویل داده می‌شود.

۴. امنیت

سیستم سوئیفت از امنیت بسیار بالایی برخوردار است به گونه ای که پیام های مبادله ای به صورت اتوماتیک رمز گذاری می شوند و متن پیام ها تا رسیدن به مقصد پراکنده و غیر قابل فهم می باشند و همچنین دسترسی افراد غیر مجاز به آنها امکان پذیر نیست.

۵. قابل اطمینان

این سیستم فوق العاده کم اشتباه بوده و به گفته خود سوئیفت، این سیستم درصد قابل اطمینانی سیستم ۹۹.۹۹ را دارا می باشد، چرا که از بدو تاسیس این سیستم، حتی یک پیام سوئیفتی هم مفقود نشده است.

۶. هزینه ارسال پیام

هزینه ارسال پیام در سیستم سوئیفت به صورت کاراکتری محاسبه می شود و هر چه تعداد پیام های ارسالی شما بیشتر باشد، هزینه هر پیام ارزانتر حساب می گردد.
کارمزد اجرای یک پیام سوئیفتی در مقایسه با یک پیام تلکسی، یک دوم الی یک سوم می باشد، زیرا در این فرآیند از نیروی انسانی استفاده نمی شود و به همین دلیل هزینه ارسال پیام در سیستم سوئیفت نسبت به بقیه سیستم ها کمتر و ارزانتر می باشد.

 

انتقال پول با سوئیفت

انتقال پول در سطح بین المللی یکی از موضوعات مهم در بانک هاست که ربطی به سوئیفت ندارد و سوئیفت تنها نقش ارتباط بین بانکی را تعیین می کند.

به عنوان مثالدو مشتری در یک بانک در دو کشور مختلف هستند و می خواهند پولی را انتقال دهند در این راستا، مشتری کشور A از بانک می خواهد تا پولی را برای مشتری کشور B ارسال کند بنابراین شعبه A به همتای خود از طریق سوئیفت می گوید که چه کاری باید انجام داد. سپس بانک پول را انتقال داده و جزئیات انتقال را در  سیستم حسابداریخود وارد می کند.

 

انواع پیام هایی که می توان از طریق این شبکه ارسال کرد به شکل زیر هستند.

گروه یکدستور پرداخت ها و چک ها

گروه دونقل و انتقال بین بانکی

گروه سهمعاملات ارزی

گروه چهاروصولی ها

گروه پنج : بورس و اوراق بهادار

گروه ششفلزات گران بها و سندیکاها

گروه هفت: اعتبار اسنادی ، ضمانت نامه ها 

گروه هشتچک های مسافرتی

گروه نهصورت حساب ها و مدیریت وجوه

 

چه کسانی از سوئیفت استفاده می‌کنند؟

بیشتر اعضای سیستم سوئیفت را بانک‌ها تشکیل می‌دهند اما سایر کسب‌وکارها نیز در سوئیفت عضویت دارند. کارگزاری‌های پول ، موسسات مدیریت سرمایه، سپرده‌گزاران،شرکت‌های مادر و بزگ با تعداد زیادی شرکت تابعه، اعضای بازار خزانه ،موسسات مالی غیربانکی و… هم در سوئفت حضور دارند. در واقع، اعضای سوئیفت تنها به بانک‌ها محدود نمی‌شود.

 

شیوه عملکرد سوئیفت

اگر بخواهیم درباره اینکه سسیتم عملکرد سوئیفت توضحیح بدهیم باید با مثالی آن را شفاف‌ساز کنیم. سیستم سوئیفت، در واقع مانند سفر از یک فرودگاه به فرودگاه دیگر است. همیشه در سفرها، امکان پرواز مستقیم از یک مقصد به مقصدی دیگر وجود ندارد. بنابراین لازم است در برخی از مواقع برای رسیدن به مقصد، از فرودگاهی دیگر بین مسیر به‌عنوان واسطه استفاده بشود. سوئیفت چیست؟ سوئیفت هم دقیقا همین عملکرد را دارد و برای ارسال وجوه گاهی‌اوقات نیاز به واسطه‌هایی به وجود می آید که در سوئیفت حضور دارند.

در شبکه سوئیفت، وجوه منتقل نمی‌شوند بلکه دستورات پرداخت میان حساب‌های موسسات براساس کد سوئیفتی که هر یک دارند، تبادل می‌شود. به خاطر سیستم سوئیفت، هر بانک حاضر در این شبکه دارای کُد هویتی مخصوص به خود خواهد بود. تراکنش‌های سوئیفتی ممکن است ۵ روز کاری طول بکشد. کارمزد عملیات بانکی از سوی دو بانک در حال تعامل پرداخت می‌شود و در انتقال وجوه با دو واحد پولی مختلف، واحدی که نرخ تبادل پایین‌تری دارد، انتخاب می‌شود.

 

انواع خدمات سوئیفت

علاوه بر خدمات اصلی سوئیفت که پیش‌تر عنوان شد، این سیستم برای اعضای خود در زمینه اطلاعات تراکنش‌های مختلف، روند تراکنش‌ها و امور تجاری و… گزارش‌ها و داده‌هایی فراهم می‌کند. استفاده از این خدمات رایگان نیست. سوئیفت از امنیت بالایی برخوردار است و می‌تواند گزارش‌های دقیقی درباره تراکنش‌های مشکوک، پول‌شویی‌ها، تحریم‌ها و… برای اعضای خود ارائه کند. سوئیفت، شبکه‌ای به شدت وسیع و گسترده و البته دقیق است که تلاش می‌کند در کمال صحت، گزارش‌های لازم در بخش‌های مختلف را ارائه کند.

 

چالش‌های پیش روی سوئیفت

سوئیفت، شبکه‌ای قدرتمند و کارا است. فرآیند رسیدگی به حجم بالایی از عملیات در شبکه سوئیفت نیازمند وجود تجهیزات نرم‌افزاری بسیار قوی است. تجهیز شدن به نرم‌افزارها و امکانات این‌چنینی هم هزینه‌های زیادی دارد. بنابراین چالشی که سوئیفت برای افزایش بهره‌وری و کارایی با آن روبه‌رو است، نیاز به تأمین مالی قوی دارد. روند فعالیت سوئیفت با اضافه کردن خدمات تازه به اعضای خود نشان از آن دارد که این شبکه هم‌چنان در ابراز و به کارگیری خلاقیت و نوآوری پیشتاز است و تصمیم دارد قوی و منحصربفرد به مسیر حرکت خود ادامه بدهد. البته سیستم‌ها و شبکه‌هایی مشابه سوئیفت هم وجود دارند. شبکه‌هایی مانند: ریپِل، چیپس و… . اما هیچ‌ یک نتوانسته‌اند عملکرد و اقبالی چون سیستم سوئیفت داشته باشند.

 

کاراکترهای کد سوئیفت :

در نقل و انتقال پول از طریق سوئیفت کاراکترهایی مورد استفاده قرار می گیرد که به صورت کد می باشد. کد سوئیفت از 8 الی 11 کاراکتر تشکیل شده است :

چهار کاراکتر اولمعرف کد بانک است.
دو کاراکتر دوممعرف کشور بانک است
دو کاراکتر سومکد موقعیت مکانی بانک است
سه کاراکتر آخرکد شعبه بانک است.

به عنوان مثال کد بانک اقتصاد نوین شعبه تهران به صورت ذیل است :
BENGIRTHAFG
چهار کاراکتر اول یعنی BENG معرفس. بانک اقتصاد نوین است
کاراکتر IR معرف ایران است
کاراکتر TH معرف موقعیت مکانی یعنی تهران است
کاراکتر AFG معرف کد شعبه است

 

 


نظرات کاربران
ارسال نظر