زنجیره تامین و انتخاب تامین کننده خارجی
مصطفی ریحانی   1400/05/19 

گام اول اعتبار سنجی تامین کننده خارجی:

اعتبار سنجی و صلاحیت تامین کننده  در هر صنعت می تواند متفاوت باشد ولی حتما یکی از مهم‌ترین موضوعات در صادرات و واردات در حوزه بین الملل یا داخلی می باشد. به دلیل طولانی بودن و گاهی پرهزینه بودن اعتبارسنجی بهتر است ابتدا چند تامین کننده را که شرایط مناسبی دارند انتخاب کرده و سپس اقدام به اعتبار سنجی آن‌ها نمایید. به‌عبارت‌دیگر کار منبع یابی را می‌توان به دو گام تقسیم نمود:

 

 بررسی اولیه

 

چند تامین کننده را انتخاب نموده و با دقت بیشتر اقدام به اعتبار سنجی آن‌ها میکنیم . برای انتخاب اولیه تامین کنندگان  خارجی، تجار و بازرگانان می‌تواند بر چند عامل اساسی تمرکز نماید. معمولاً در این مرحله، اطلاعات کلی است و جمع‌آوری آن زحمت زیادی ندارد. تجار و بازرگانان می‌تواند برای جمع‌آوری اطلاعات در این مرحله از سایت های شرکت‌ها در اینترنت استفاده نماید. البته لازم به ذکر هست معمولا خیلی به این روش نمی شود اعتماد کرد و بهترین حالت این است که در کشورهای مبدا حتما کارشناس و نیرو برای تست و بازرسی محصول و شرکت داشته باشیم و حتی ممکن است بعضا کسانی در بازار باشند که به عنوان بازاریاب ( دلال ) شرکت های تولید کننده و یا تامین کننده محصول حضور داشته باشند و ما بتوانیم از آنها با قیمت و کیفیت بهتر محصول را خریداری کنیم ، البته برای کالاها با ماهیت تخصصی و فنی حتما میبایست باید کارشناس و افراد فنی در بازار داشته باشید که توانایی شناخت محصول از لحاظ کیفی و کمی را داشته باشند بهترین حالت برای انتخاب تامین کننده است ، البته همچنین شما میتوانید با حضور در نمایشگاه‌ها ی بین المللی نیز به شناخت تامین کننده و شرکت های تولید کننده محصول را شناسایی کنید که این مورد یکی از بهترین روش برای شرکت بزرگ برای شناسایی تامین کننده محصول است که البته باز هم نیاز به توانایی در انجام مذاکرات و خرید موفق دارد . در نمایشگاه‌های تخصصی، همزمان تعداد زیادی تولیدکننده و تامین کننده و یا نمایندگی های آنها حاضر می شوند  و محصولات خود را بصورت نمونه ارائه می‌نمایند. ضمن آنکه خریدار می‌تواند این اطمینان نسبی را داشته باشد که تامین کنندگان  خارجی حاضر در نمایشگاه از اعتبار نسبی و اولیه برخوردار هستند. البته این فقط گام اول شناسایی تامین کننده است و میبایست در تمام ابعاد که بعدا به آن اشاره می کنیم مورد بررسی قرار دهید .

متغیرهای ارزیابی اولیه در اعتبار سنجی تامین کنندگان  خارجی

بعد اینکه تامین کننده را از لحاظ اولیه مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار دادید حتما بصورت موازی با چند تامین کننده مذاکره کنید تا از اعتماد تامین منافع شرکت خود مطلع شوید و یکی از تجربیات ما در این سالها نمونه گیری محصول و بعد از بازرسی دقیق کیفی و کمی این نمونه را به عنوان مرجع قرار دهید و از تامین کننده بخواهید تمام محصولات را به شاخص نمونه تایید شده تولید کند . مراحل بعدی هم به شرح ذیل می باشد :


 کیفیت محصول:

یکی از شاخص های اصلی و مورد توجه در انتخاب اولیه تامین کنندگان  خارجی، توجه به کیفیت محصولات تولید شده توسط آن‌ها است. تجار و بازرگانانی که قصد دارند به‌صورت بلندمدت در بازار موفق باشند به کیفیت محصولات ارائه‌ذشده توسط تامین کننده اهمیت زیادی می‌دهند. در این عامل، سطح تکنولوژی کسب‌وکار، تعهد تامین کننده به عملکرد مناسب محصول، درصد محصولات معیوب، توجه به کنترل کیفیت و زیادی بستگی به نوع و ماهیت محصول می‌تواند موردتوجه باشد. کیفیت شاخصه اصلی برای خرید در کشورهای مبدا هست و بعضا فروشندگان و یا تولید کنندگان از شما تارگت قیمت مورد نظر را میپرسند در این شرایط کالا با قیمت پیشنهادی خریدار تولید می شود و بعضا برای رسیدن خریدار به تارگت قیمت مورد هدف معولا با روشهایی کیفیت محصول را کاهش می دهند .


 قیمت محصولات:

یکی از شاخص های مهم دیگر قیمت محصول اولیه و قیمت تمام شده کالا در مقصد می باشد. یکی از موضاعاتی که تجار تازه کار به آن توجه نمی کنند قیمت تمام شده محصول در کشور مقصد میباشد ، ممکن است کالایی با 2000 درصد سود به نظر برسد و هزینه های ان تامقصد نظیر شرایط حمل و مجوز ها و نوع حمل و نقل و هزینه تاثیر گدار برقیمت محصول مورد ارزیابی قرار نگیر که در نهایت باعث زیان میشو د . با این حال یک خرید با کیفیت و فنی و با قیمت پایین‌تر محصولات در بسیاری از موارد می‌تواند به فروش بیشتر محصولات کمک کند . به طور طبیعی یافتن تولیدکننده و تامین کننده با قیمت مناسب نسبت به کیفیت محصول می‌تواند یکی از متغیرهای  مهم برای تجار و بازرگانانان باشد. تجار و بازرگانان طبیعتا به قیمت به‌عنوان یکی از مهم‌ترین متغیرها در ارزیابی اولیه مورد توجه قرار می دهند . بدیهی است  آگاهی از اصول و مبانی اولیه تجارت از جمله اینکوترمز تاثیر زیادی در موفقیت بازرگان در این آیتم دارد.


شهرت برند:

شاخص دیگر مؤثر در ارزیابی اولیه می‌تواند برند یا نام تجاری آن کالا و شرکت باشد. معمولا خرید از برندها و نام های تجاری شناخته شده با ریسک کمتری نسبت به برند های بدون نام در بازار روبرو است ، برند های مطرح برای برقرای تجارتی عادلانه بیشتر به کیفیت و قیمت و ارتباط پایدار اهمیت می دهند و معمولا خیلی از کارهای مورد ارزیابی را راحتر می کند البته در بازارهایی مثل پین ممکن است کالاهایی با شباهت نزدیک به اصلی و به صورت فیک تولید شود و با برندهای مطرح دنیا و با قیمت پایین تر فروش برود که باید نسبت به آن شناخت کاملی داشته باشید . برند معتبر و معروف موجب جلب مشتریان بیشتر و اعتبار محصول می‌شود. معمولاً مشتریان به خاطر برند حاضر به پرداخت پول بیشتری هستند.


گام دوم اعتبار سنجی تامین کننده خارجی:

 

تجار و بازرگانان بعد از ارزیابی اولیه تامین کنندگان  خارجی باید از بین گزینه‌های موجود، شرکت‌های معتبر را شناسایی و انتخاب نماید. بسیاری از تجار و بازرگانانان به دلیل اعتماد به تامین کنندگان  نامعتبر دچار زیان می‌شوند. معمولا به تعداد خیلی معدودی تامین کننده معتبر در بازار های خارجی وجود دارد و ممکن است شما با تامین کننده ای روبرو شوید و تمام شرایط شما را بپذیرد و بعد از دریافت پول اگر نیاز به پشتیبانی باشد حتی جواب شما را ندهد پس انتخاب تامین کننده معتبر بسیار مهم هست .

در حال حاضر به دلیل گستردگی بازارهای بین‌المللی، تعدد استراتژی های ورود به این بازارها و افزایش تعداد وب سایت های مرتبط با معرفی تولیدکنندگان بین‌المللی، تعداد کلاه‌برداران نیز افزایش یافته است. متاسفانه برخی از افراد با ایجاد بسترهای مجازی بسیار قوی خود را یک تولیدکننده معتبر معرفی کرده و اقدام به جذب مشتریانی در سایر کشورها می‌نماید، اما خریدار پس از پرداخت وجه متوجه می‌شود که این شرکت کاملاً صوری بوده و در دنیای واقعی نشانی از آن وجود ندارد.

با توجه به هزینه های سنگین مسافرت و اقامت و هزینه های حقوقی بین الملل متاسفانه پیگیری قانونی این نوع کلاه‌برداری‌ها به این دلیل که متخلفان در کشوری دیگر هستند پرهزینه و سخت است و در بسیاری از موارد به‌جایی نمی‌رسد و تجار و بازرگانان با زیان‌های قابل‌توجهی مواجه می‌گردد. این کلاه‌برداری‌ها اهمیت موضوع اعتبار سنجی را آشکار می‌کند. لازم به ذکر است شرکت‌هایی در دنیا هستند که کار اعتبارسنجی شرکت‌های خارجی را انجام می‌دهند. با این وجود انجام این کار برای قراردادهای کوچک ممکن است به‌صرفه نباشد اما به‌هرحال توصیه می‌شود در این باب حداکثر دقت به عمل آید و از طرق مختلف اقدام به اعتبار سنجی طرف مقابل شود

 

شاخص های اعتبار سنجی تامین کنندگان  خارجی:


بررسی ثبت قانونی شرکت خارجی:

اولین گام در بررسی اعتبار یک شرکت خارجی، کنترل ثبت قانونی شرکت می باشد. هرچند ثبت قانونی یک شرکت دلیل بر اعتبار آن نیست اما عدم ثبت قانونی یک شرکت حتما نشان از بی‌اعتباری آن دارد. و یک قانون جهانی وجود دارد برای هر تجارت یکسری شرایط به عنوان شرط لازم و بعد آن باید دنبال شرط کافی باشیم ، پس اعتبار اولیه شرکت از اهمیت بالایی برخوردار است .


 بررسی موضوع فعالیت شرکت خارجی:

گام بعدی در سنجش اعتبار یک شرکت، تناسب موضوع فعالیت‌های گذشته شرکت، با وعده‌ها و تعهدات آینده آن است. شرکت‌هایی که در گذشته به‌طور تخصصی فعالیت‌های مرتبط با موضوع فعلی قرارداد را دارند با احتمال بیشتر از پس برآورده کردن تعهدات جدید بر خواهند آمد.


 تعداد کارکنان شرکت خارجی:

یکی از نشانه های اعتبار شرکت‌ها، تعداد کارکنان آن‌ها است. شرکت‌هایی که کارکنان زیادی دارند معمولاً کسب‌وکار باثباتی دارند. این شرکت‌ها امکان پیگیری تعهدات خود را دارند و کارها در آنجا تابع اصول حرفه ای است.


تجهیزات و منابع در اختیار شرکت خارجی:

شرکت‌هایی که زمین، ساختمان، تجهیزات تولیدی، و منابع با ارزش بالاتری در اختیار دارند با احتمال زیاد از اعتبار بالایی برخوردار هستند و می‌توانند به تعهدات خود پایبند باشند.


 وضعیت مالی شرکت خارجی:

شرکت‌هایی که وضعیت مالی مناسبی ندارند قابل اعتماد نیستند، آن‌ها به دلیل نیاز شدید به منابع مالی، سعی می‌کنند هر قراردادی را بدست آورند درحالی‌که اجرای تعهدات به‌طور کامل در توانشان نیست. از ظرف دیگر این احتمال وجود دارد که شرکت با وضعیت مالی نامناسب پیش از اجرای تعهداتش دچار ورشکستگی شود که این یک خطر بالقوه برای خریداران به‌حساب می‌آید.


 بانک ها و مؤسسات مالی طرف حساب شرکت خارجی:

به‌عنوان یک قاعده کلی شرکت‌هایی که با بانک ها و مؤسسات مالی معتبر کار کرده و امکان دریافت تسهیلات از آن‌ها را دارند، از وضعیت مناسبی برخوردار هستند. بانک ها معمولاً علاقه‌ای ندارند که منابع خود را در اختیار شرکت‌هایی قرار دهند که ریسک بالایی دارند و توان بازپسدهی پایینی دارند. لذا می‌توان از ارائه تسهیلات به شرکت‌ها به‌عنوان یک سیستم اعتبار سنجی ثانویه استفاده کرد.


 اجرای تعهدات قبلی شرکت خارجی:

شاید یکی از معیارهای مناسب برای ارزیابی شرکت‌ها، نحوه اجرای تعهدات قبلی آن‌ها است. شرکت‌هایی که سابقه خوبی در اجرای تعهداتشان داشته اند، قابل اعتماد تر هستند.


طبیعتا نمی‌توان ادعا کرد شرکتی که این شاخص‌ها را دارد حتما به تعهدات خود به بهترین شکل عمل میکند اما شرکتی که در این شاخص‌ها وضعیت مناسبی دارد با احتمال بیشتری توان پاسخ‌گویی و برآورده کردن تعهدات خود را دارد. از طرف دیگر به شرکت‌هایی که این شرایط را ندارند نباید اعتماد نمود. اما نکته‌ای که وجود دارد این است که چگونه می‌توان به این شاخص‌ها دست یافت.


 مشتریان قبلی و بررسی رضایت شرکت خارجی:

هر شرکت بدو ورود در بازار حتما مشتریانی دارد ، شما می توانید با طلب از تامین کننده برای شناخت مشتریان قبلی آن شرکت با آنها تماس بگیرد و اعتبار آن تامین کننده را مورد ارزیابی قرار دهید ولی حتما از مشتری واقعی بودن آن شرکت اعتماد حاصل کنید که شاید از قبل با هماهنگی باشد .

 

 

شیوه اعتبار سنجی تامین کنندگان  خارجی:


 بررسی شاخص‌ها توسط خریدار:

در برخی از موارد خود تجار و بازرگانان اقدام به تهیه اطلاعات از تامین کننده می‌کند. معمولاً در این شرایط تجار و بازرگانان به محل تامین کننده رفته و از امکانات، محصولات تولیدی، کارکنان، خط تولید و ... بازدید به عمل آورده و اطلاعات لازم را به‌صورت حضوری بدست می‌آورد. این روش تحت عنوان بازدید فنی شناخته می‌شود.


 بررسی شاخص‌ها توسط شرکت‌های اعتبار سنجی:

راه دیگر برای اعتبار سنجی، دریافت کمک از شرکت‌های تخصصی است که اساساً کارشان تعیین اعتبار شرکت‌ها است. طبیعی است که این شرکت‌ها در ازای اعتبار سنجی، وجهی را دریافت می‌کنند. البته شرکت‌هایی وجود دارند که در کشور تامین کننده نمایندگی دارند و در کنار کار اصلی خود خدمات اعتبار سنجی نیز انجام می‌دهند.


بررسی شاخص‌ها توسط سازمان‌های دولتی:

معمولاً دولت‌ها از طریق سفارت خانه‌ها، کنسولی ها و برخی از سازمان‌های بازرگانی دولتی اقدام به ارائه خدمات بازرگانی به بازرگانان کشور خود می‌نمایند. ایران نیز با کمک رایزن های اقتصادی به بازرگانان کمک می‌کند تا در معاملات بزرگ با شرکت‌های خارجی عملکرد بهتری داشته باشند. ایران در تعدادی از کشورها مانند چین، عراق، امارات، ترکیه و ... رایزن بازرگانی دارد . این رایزنان به‌صورت رایگان اقدام به کمک به بازرگانان برای اعتبار سنجی شرکت‌ها می‌نمایند.
ناگفته نماند برخی از خریداران فقط به بازدید از نمایشگاه‌ها بسنده کرده و انتخاب نهایی خود را با توجه به اطلاعات بدست آمده در نمایشگاه انجام می‌دهند. درواقع این دست از خریداران هر دو گام مرحله انتخاب تامین کننده را در نمایشگاه انجام می‌دهند. این حداقل بررسی نسبتا قابل قبول برای انتخاب تامین کننده است.

 

نتایج منابع اطلاعاتی برای خریدهای خارجی:


1.    تجربیات فردی
2.    نمایشگاه‌ها
3.    مجلات تخصصی
4.    وب سایت های تخصصی و تجاری
5.    کنفرانس ها و سمینار های بین‌الملل
6.    اتاق بازرگانی کشورها و اتاق‌های مشترک
7.    کتب راهنمای تجاری کشورها
8.    بخش اقتصادی و بازرگانی سفارتخانه‌ها
9.    آرشیو شرکت‌ها و بازرگانان دوست و همکار


 به هر طریق خریدار درنهایت با توجه به بررسی‌های انجام شده و اعتبار تامین کنندگان  مختلف، اقدام به انتخاب تامین کننده می‌نماید. طبیعی است با انتخاب تامین کننده خوب و معتبر می توانید تجارتی رضایت بخش و مستمر و پر سود داشته باشید و شاید یکی از مهمترین ارکات تجارت بین الملل انتخاب صحیح تامین کننده محصول است .

 

 

منابع : اتاق بازرگانی – استاد رحیم محترم – تجربیات شخصی

 


نظرات کاربران
ارسال نظر