بازاریابی بین الملل و راهکارهای ورود به بازارهای جهانی
  1400/06/15 

امروزه شرکت‌ها برای موفقیت و بقای خود در بازار رقابتی جهانی، نیازمند ارائه ارزش بیشتر به مشتریان خود هستند. ارائه ارزش بیشتر در بازارهای بین المللی مستلزم طراحی و تدوین استراتژی بازاریابی بین‌ الملل است. اما قبل از هرکار باید اهمیت بازایابی بین الملل و راهکارهای ورود به بازارهای جهانی بررسی شود

 

بازاریابی بین‌ الملل چیست؟

بازاریابی بین‌ الملل عبارت است از عملیات تجاری برای رساندن کالا و خدمات یک کشور به مشتریان در سایر کشورها، به منظور کسب سود. بازاریابی بین‌ الملل همچنین شامل عملیات تولید و فروش کالا و خدمات در بیش از یک کشور است. مثلاً شرکت فورد که محل اصلی آن در آمریکا است، خودروی تولید شده در آلمان را به سایر کشورها صادر می‌کند. به همین دلیل گاهی به بازاریابی بین‌ الملل، بازاریابی چند ملیتی نیز اطلاق می‌شود. لازم به توضیح است که مفهوم، مراحل و اصول بازاریابی جنبه استاندارد دارد و در تمام بازارها و کشورها قابل اجرا است. بنابراین وجه تمایز بازاریابی بین‌ الملل و بازاریابی داخلی مربوط به حوزه فعالیت آنها است.

 

اهمیت بازاریابی بین‌المللی

امروزه هیچ کشوری در جدایی کامل از کشورهای دیگر زندگی نمی‌کند. منابع اقتصادی، تکنولوژی و سطح زندگی افراد یک کشور، بستگی نسبی به اقتصاد کشورهای دیگر دارد که به وسیله جریان پیچیده‌ای از کالاها، خدمات، سرمایه و تکنولوژی، به هم مربوط می‌شوند. کشورها از طریق مبادلات بین‌المللی، سطح تولید خود را بالا برده و سود بیشتری کسب می‌کنند.

کشور ها از طریق واردات ، کالاهایی را که قادر به تولید آن ها نیستند، به دست آورده و از طریق صادرات ، کالاهای تولیدی مازاد برمصرف خود را به کشورهای دیگر می‌فرستند. گرچه یک کشور ممکن است از عوامل تولید مختلفی برخوردار باشد و بتواند انواع کالا را تولید کند، اما قادر به تولید آن ها با قیمت مساوی نخواهد بود. علت اولیه مبادلات بین‌المللی، در ظاهر اختلاف قیمت کالا و خدمات کشورهاست.

اهداف اصلی بازاریابی بین المللی

  • برای تقویت تجارت آزاد در سطح جهانی و تلاش برای جمع کردن همه کشورها به منظور تجارت
  • برای افزایش جهانی سازی با ادغام اقتصاد کشورهای مختلف
  • دستیابی به صلح جهانی با ایجاد روابط تجاری میان ملل مختلف
  • برای ارتقاء تبادل اجتماعی و فرهنگی در بین ملل
  • برای کمک به کشورهای در حال توسعه در رشد اقتصادی و صنعتی خود با دعوت از آن ها به بازار بین المللی و در نتیجه از بین بردن شکاف بین کشورهای توسعه یافته و درحال توسعه
  • برای اطمینان از مدیریت پایدار منابع در سطح جهان
  • برای صادرات و واردات کالا در سطح جهان و توزیع سود بین همه کشورهای شرکت کننده
  • برای حفظ تجارت آزاد و منصفانه

بازاریابی بین المللی با هدف دستیابی به تمام اهداف و ایجاد ارتباط بین کشورهایی در تجارت جهانی مشارکت می کنند. لازم به ذکر است ایجاد مشاغل در کشورها، محدودیت ها و خواسته های محدودی دارد، اما وقتی بازاریابی در سطح بین المللی انجام می شود، باید هر دقیقه جزئیات و پیچیدگی های موجود در آن را در نظر بگیرید. در چنین مواردی، با گسترش بازار، تقاضا رشد می یابد، ترجیحات تغییر می کنند و شرکت مجبور است از قوانین و مقررات دو یا چند کشور پیروی کند.

 

مدیریت بازاریابی بین االملل

از آن جا که برای یک بنگاه اقتصادی رفع تمام نیازهای مصرف‌کنندگان امکان پذیر نیست، لذا مدیریت بازاریابی باید فرصت‌های موجود را از طریق تقسیم بازار تجزیه و تحلیل کند، تا بتواند کالا و خدمات مورد نیاز مصرف‌کنندگان مورد نیاز را با توجه به منابع خود تامین نماید. منظور از تقسیم بازار این است که بازاری وسیع را با روشی به بخش‌های کوچک‌تر تقسیم کنیم که در هر یک از بخش‌ها یکنواختی بیشتری از نظر عرضه و تقاضا وجود داشته باشد. مصرف‌کنندگان خصوصیاتی مشترک و مشابه دارند. معیارهایی که تقسیم بازار بر اساس آنها انجام می‌گیرد، شامل عوامل جغرافیایی، جمعیتی، روانی، رفتاری، بازاریابی و اقتصادی است. پس از بررسی بازار و تقسیم آن به بخش‌های مشابه، مدیریت بازاریابی باید تصمیم بگیرد کدام یک از این بخش‌ها را به عنوان بازار هدف انتخاب کند. البته او می‌تواند بیش از یک بخش را بر اساس ترکیب و توانایی کارکنان بازاریابی، توان رقابتی و خط مشی بازرگانان سازمان خود انتخاب کند.

استراتژی‌های ورود به بازارهای بین الملل

عمده‌ترین هدف شرکت‌ها از ورود به بازارهای بین‌المللی، ایجاد فرصت‌های مناسب برای کسب سود است. همین دلیل، باعث می‌شود تا تعدادی از شرکت‌ها پس از دریافت سفارشی غیرقطعی از خارج، به تحقیق در فرصت‌های موجود در آن بازار خارجی، برانگیخته شوند.

وقتی شرکتی به‌طور قطع تصمیم می‌گیرد وارد بازار خارجی شود، مجبور است به‌طور جدی و مؤثر خود را متعهد به ارائه پیوسته کالا و خدمات بداند. در غیر این صورت، مشتریان وی منابع دیگری را جست‌وجو خواهند کرد. در بازارهای متعدد جهان، شرایط به حدی متفاوت است که نمی‌توان یک روش ورود به بازار را توجیه کرد.

استراتژی ورود را باید با محیط خاص هر بازار تطبیق داد. این استراتژی‌ها باید بهترین خدمات را ارائه دهد و هدف‌های شرکت را تأمین کنند. مهم ترین سؤال‌هایی که برای راهیابی به بازارهای بین‌المللی مطرح می‌شوند، عبارتند از:
۱.  باید وارد کدام بازار شد؟
۲. چگونه باید وارد بازار شد؟
۳ . چگونه باید در آن جا عمل کرد و رشد یافت؟

پس از تدوین استراتژی های بازاریابی بر اساس بازار هدف منتخب، نوبت به یافتن اشخاص یا شرکت هایی می رسد که خریدار کالای مورد نظر در بازار هدف هستند. خریداران آنسوی مرز، بسته به نوع کالا، شامل تولیدکنندگان، تجار، توزیع کنندگان و تأمین کنندگان می باشند و روش های گوناگونی جهت یافتن آن ها وجود دارد که در ادامه، به بیان آن ها می پردازیم.

 

الف ) بازاریابی اینترنتی E-Marketing

این روش ساده ترین و کم هزینه ترین روش شروع فرایند بازاریابی می باشد و معمولاً به عنوان اولین راه توصیه می گردد، که از طریق دو نوع منبع مختلف اطلاعاتی امکان پذیر می باشد

یکی از روش‌های مورد استفاده برای ورود به بازارهای بین‌المللی، استفاده از سایت‌های اینترنتی است که مختص تجارت بین‌الملل هستند. در حال حاضر سایت‌های متعددی در جهان امکان خرید و فروش کالاها را در سطح بین‌الملل فراهم آورده‌اند. بطور مثال سایت علی بابا در چین یکی از صدها سایت فعال در این زمینه می باشد. این سایت‌ها در سطح عمده و خرده‌فروشی فعالیت می‌کنند و بازار بزرگی را برای تولیدکنندگان فراهم آورده‌اند.

  • سایت های B2B :

تجارت الکترونیک را می توان از حیث تراکنش ها به انواع مختلفی تقسیم نمود که یکی از انواع آن ارتباط بنگاه و بنگاه (B2B) می باشد که الگویی از تجارت الکترونیکی بوده وطرفین معامله بنگاه ها یا واحدهای تجاری می باشند.

یک سایت B2B به گونه ای طراحی می شود که تمامی شرکت های تولیدی و صنعتی، توزیع کنندگان عمده، شرکت های بازرگانی، وارداتی و صادراتی و نیز تمام شرکت هایی که مایل به داشتن تبلیغات اینترنتی و داشتن محلی معتبر برای ارائه و معرفی خدمات و محصولات خود می باشند، می توانند در آن عضو شده و در کنار یکدیگر با هم تجارت نمایند.

با مراجعه به سایت های B2B، می توان این واحد های تجاری یا در واقع خریداران کالا را جستجو نمود. مـعروف ترین ایـن سایـت ها، سایت علی بابا می باشد. این سایت چینی دارای هزاران ببینده در روز بوده و بسیاری از شرکت ها برای انجام معاملات خود به این سایت مراجعه می کنند. طراحی وب سایت B2B معرفی و ارتباط بنگاه های تولید کننده را با مصرف کنندگان و خریداران در تمام دنیا فراهم می آورد و جدا امکان از کارایی آن برای مؤسسات واسطه و دایرکتوری های تجاری، می تواند وظیفه معرفی کالاهای یک تولید کننده را به مصرف کننده نهایی به عهده داشته باشد.

  • یلوپیج ها ( Yellow Pages )

یلوپیج ها نوعی بانک اطلاعاتی تماس مشاغل می باشند که به صورت طبقه بندی ساماندهی شده اند و اکثر کشورهای جهان و حتی برخی از شهرهای بزرگ نیز دارای یلوپیج اختصاصی می باشند. در کشور ما نیز نمونه هایی از آن مانند کتاب اول و یلوپیج ایران تدوین شده است.

 

ب) حضور در نمایشگاه‌های بین‌المللی:

یکی از شایع‌ترین راه‌های ورود به بازارهای بین‌الملل، شرکت در نمایشگاه‌های بین‌المللی است. شرکت‌ها به‌طور سنتی برای آشنایی با فعالان اقتصادی کشورها در نمایشگاه‌های بین‌المللی شرکت کرده و توانمندی‌های خود را عرضه می‌کنند. درواقع شرکت حاضر در نمایشگاه به این امید که فعالان بازار و صنعت مربوطه در کشور مقصد، جذب او شوند در این نمایشگاه‌ها شرکت می‌کند.

طبیعی است شرکت‌ها برای موفقیت در این زمینه باید با برنامه‌ریزی در نمایشگاه حاضر باشند. شرکتی که قصد حضور در نمایشگاه را دارد باید حتماً کاتالوگ‌های انگلیسی یا زبان کشور میزبان، سایت اینترنتی به زبان انگلیسی، مذاکره‌کنندگان مسلط به زبان بومی کشور میزبان و یا حداقل انگلیسی، و … را فراهم آورد تا امکان استفاده از ظرفیت‌های موجود در نمایشگاه را داشته باشد. فعالان اقتصادی که در نمایشگاه به دنبال شریک می‌گردند، معمولاً از غرفه‌های زیادی بازدید کرده و اطلاعات متعددی را جمع‌آوری می‌کنند تا در زمان مناسب اقدام به انتخاب شریک خود نمایند.

پ) رایزنان تجاری

برای دستیابی به اطلاعات بیشتر و همچنین کسب آگاهی از کسب و کار در کشورهای مختلف از لحاظ فعالیت های بازرگانی، می توان از کمک رایزنان بازرگانی نیز استفاده نمود. قاعدتا کشورهایی که در آن ها رایزنان بازرگانی در حال فعالیت هستند، با توجه به تسهیلاتی که این افراد برای بازرگانان فراهم می سازند، برای انجام صادرات بازارهای هدف مناسبی به شمار می آیند.

ت) دفاتر بازرگانی ( سازمان توسعه تجارت(

این دفاتر زیرمجموعه ای از معاونت بازاریابی و تنظیم روابط سازمان توسعه تجارت کشور می باشند و بر حسب قاره به سه دفتر کلی شامل کشورهای اروپایی و آمریکایی، عربی و آفریقا و همچنین آسیا و اقیانوسیه تقسیم بندی شده اند

ث ) بازارچه های مرزی

بازارچه های مرزی محوطه ای است محصور واقع در نقطه صفر مرزی در جوار گمرکات مجاز به انجام تشریفات تجاری، یا مکان هایی که طبق تفاهم نامه های منعقد شده بین ایران و سایر کشورهای همجوار تعیین می شود و اهالی دو طرف مرز می توانند تولیدات و محصولات کشور خود را با رعایت مقررات صادرات و واردات  برای داد و ستد در این بازارچه ها عرضه نمایند.

چگونه به بازارهای بین المللی وارد شویم؟

شرکت ها از طریق روش های زیر می توانند جهانی شوند

  • صادرات :

آسان ترین راه ورود به بازار جهانی، صادرات مستقیم یا غیرمستقیم است. در صادرات غیرمستقیم، پای شرکت های بازرگانی به میان می آید که از طرف تولیدکننده، خرید و فروش کالاها و خدمات را در خارج از کشور تسهیل می کنند. در حالیکه در صادرات مستقیم، شرکت به تنهایی از یکی از روش های زیر اقدام به فروش محصولات و خدمات خود می کند :

  • با راه اندازی دپارتمان صادرات در داخل به عنوان یک بخش مستقل
  • از طریق شعبه های خارج از کشور که فعالیت های ترویجی را انجام می دهند و فروش و توزیع را تسهیل می کنند
  • به واسطه نمایندگان فروشی که به خارج سفر می کنند
  • به وسیله توزیع کنندگان یا عواملی که منحصرا از طرف شرکت در خارج فعالیت می کنند

 

  • استراتژی های اینترنتی :

امروزه شرکت ها دیگر برای نمایش محصولات خود نیازی به حضور در نمایشگاه های بین المللی ندارند؛ آن ها به راحتی می توانند آگاهی مورد نظر نسبت به محصولات خود را از طریق رسانه های الکترونیکی، یعنی اینترنت، در مخاطبان هدف بین المللی خود ایجاد کنند. مشتری از طریق وبسایت شرکت می تواند اطلاعات کاملی را درباره محصول مورد نظر کسب کند و از همان طریق نیز محصول را سفارش بدهد.

 

  • صدور مجوز ( لیسانس ) و فرنچایز :

یکی از روش های جهانی شدن، از طریق صدور مجوز است. در این حالت، شرکت اصلی مجوزی را برای شرکت خارجی صادر می کند که به او اجازه می دهد تا در حین تسهیل فروش، از فرآیند تولید، نشان تجاری، پتنت و نام شرکت اصلی استفاده کند. در این مدل، شرکت اصلی کنترل کمتری روی شرکت ثانویه دارد.

اما در مورد فرنچایز (franchise)، شرکت اصلی کنترل بیشتری دارد، زیرا به فرنچایز اجازه می دهد که از طرف شرکت اصلی و بر طبق قوانین و ضوابط آن کار کند.

 

  •  مشارکت :

شرکت ها می توانند با همکاری با سایر شرکت ها به عرصه بین المللی قدم بگذارند.

نمونه بارز این مورد، همکاری شرکت های سونی و اریکسون تحت عنوان برند سونی اریکسون برای تولید تلفن همراه بود.

  • سرمایه گذاری مستقیم :

شرکت ها می توانند برای تولید یا ارائه خدمات خود به طور مستقیم در کشورهای خارجی سرمایه گذاری کنند.

شرکت ها با این هدف وارد بازار بین المللی می شوند که علاوه بر افزایش فروش، سهم بزرگ و ارزشمندی از بازار را تصاحب کنند. اما در فرآیند طراحی اصول بازاریابی، برخی موارد خاص، مانند وضعیت سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و امکانات فناوری کشورهای هدف نیز باید مد نظر قرار بگیرد، چرا که این موارد برای هر کشوری متفاوت هستند و تاثیر آن ها روی کسب و کار غیرقابل انکار است.

سهم ایران در بازاریابی بین‌ الملل

بر اساس آمارهای سازمان تجارت جهانی، ایران با صادرات کالایی 20.544 میلیارد دلار در 6 ماه اول سال 96، 0.47 درصد از مجموع صادرات جهان را  به خود اختصاص داده است. میزان صادرات کالایی ایران در 6 ماهه اول سال 58 میلیون و 635 هزار تن کالا بوده است. بیش از 70 درصد صادرات کالایی ایران در نیمه نخست سال 96 مربوط به سوخت و محصولات معدنی و حدود 21 درصد متعلق به کالا‌های صنعتی می‌باشد. مقاصد عمده صادرات چین، عراق، کره جنوبی و هند بوده است. همچنین 23.595 میلیارد دلار کالا در 6 ماهه اول سال وارد کشور ایران شده است که سهم آن از کل ارزش واردات جهانی حدود 0.27 درصد بوده و میزان 17 میلیون و 195هزار تن کالای خارجی به ایران نیز وارد شده است. از این میزان کالای وارداتی، 59 درصد مربوط به کالاهای صنعتی و حدود 30 درصد مربوط به محصولات کشاورزی است. مبادی عمده وارداتی ایران در نیمه نخست سال چین، امارات، ترکیه، کره جنوبی و هند بوده است.

 

 


نظرات کاربران
ارسال نظر