انواع روش های پرداخت بین الملل
  1400/06/06 

    

مبلغی که فروشنده در مقابل دریافت آن، مالکیت کالا را به خریدار انتقال می‌دهد، به روش‌های مختلفی پرداخت می‌شود. در تجارت بین‌الملل روش‌های پرداخت متعددی وجود دارد که بازرگانان می‌توانند از آنها استفاده کنند. در طول گذشت زمان، روش های پرداخت بین المللی  تحولات بسیاری را برای به حداقل رساندن خطر عدم پرداخت به خود دیده است. فروشنده و صادرکننده، روش های پرداخت بین المللی را با توجه به شرایط خود و همچنین شرایط اقتصادی و سیاسی انتخاب می‌کنند.

 انتخاب انواع روشهای پرداخت بین المللی موجب کاهش ریسک دریافت مبلغ توسط فروشنده می‌شود. در ادامه مقاله نحوه انتخاب و انواع روش های پرداخت بین المللی را شرح می‌دهیم. 

    

انتخاب یک روش برای پرداخت

انتخاب یک روش برای پرداخت عموما توسط طرفین و به صورت توافقی انجام می شود و به عوامل متعددی بستگی دارد.این عوامل عبارتند از:

  • مدت زمان همکاری بین طرفین معامله و میزان اعتماد بین آن ها
  • موقعیت سیاسی، اقتصادی و قانونی در کشورهای خریدار و فروشنده (میزان ریسک کشورها)
  • موقعیت مالی طرفین و به ویژه خریدار
  • فاصله جغرافیایی بین خریدار و فروشنده
  • تعداد دفعات معامله و مهلت پرداخت و مبلغ معامله
  • فرصت کسب اعتبار و هزینه های مربوطه

 

انواع روش های پرداخت بین المللی

روش‌های پرداخت در معاملات بین‌المللی با توجه به عوامل مختلف، متفاوت است. فروشنده و خریدار با اعتمادی که به یکدیگر دارند و با در نظر گرفتن شرایط اقتصادی و سیاسی، یکی از انواع روش ‌های پرداخت بین المللی را در معامله خود انتخاب می‌کنند.

 روش‌ های پرداخت بین‌المللی در معاملات بازرگانی عبارت هستند از:

 

  • پیش پرداخت نقدی
  • حساب باز – پرداخت در آینده
  • وصولی – برات
  • اعتبار اسنادی
  • روش پیش پرداخت

برای اینکه این روش انجام شود باید یکسری شرایط فراهم باشد و مهمترین آن اعتماد کامل بین خریدار و فروشنده است. یکی دیگر از شرایط این است که کشور خریدار مجوز پرداخت تمام هزینه محصول را به خریدار بدهد و در واقع باید این قانون در کشور خریدار وجود داشته باشد و آخرین شرط هم این است که بین کشور خریدار و فروشنده نباید منعی از نظر صادرات و واردات کالا و محصول وجود داشته باشد.

همانطور که گفته شد پیش پرداخت یکی از روش های پرداخت در تجارت بین الملل می باشد. که معایبی نیز دارد و از مهمترین آن می توان به میزان خطری است که خریدار می کند و تمام هزینه را پرداخت می کند و اگر کالا آن محصولی نباشد که مورد انتظار است ضرر بسیار زیادی متوجه خریدار خواهد شد و یا ممکن است کالای ارسال شده با آنچه که گفته شده مغایرت داشته باشد البته روش هایی مانند ضمانت های ارزی از بوجود آمدن برخی مشکلات جلوگیری می کند.

 

روش های قابل توجه در پرداخت بین المللی از دو نگاه فروشنده و خریدار قابل بحث است که در زیر به بررسی آن ها می پردازیم .

از نظر فروشنده ( پیش پرداخت)
 

او به پول نیاز دارد ، زیرا در غیر این صورت نمی تواند امکانات مالی لازم جهت تولید کالا و یا خدماتی را که خریدار سفارش داده است فراهم کند .

 در زمان حمل کالا یا ارائه خدمات :

او مایل است از دریافت وجه به محض حمل کالا یا انجام خدمات مطمئن شود .


 پس از حمل کالا یا ارائه خدمات :

او آمادگی دریافت وجه پس از گذشت زمان مشخصی از حمل کالا یا انجام خدمات را دارد زیرا ، به خریدار اطمینان دارد و موقعیت او را درک می کند .

از نظر خریدار ( پیش پرداخت) 

او به فروشنده اعتماد دارد و می داند که قرار داد طبق شرایط توافق شده انجام خواهد شد ، بنابراین آمادگی پرداخت وجه به صورت پیش پرداخت را دارد .

 در زمان حمل کالا یا ارائه خدمات :

او نمی خواهد این خطر را بپذیرد که پرداخت وجه را قبل از اطمینان از حمل به موقع کالا یا ارائه خدمات ، طبق شرایط مقرر در قرار داد با فروشنده ، انجام دهد .

 پس از حمل کالا یا ارائه خدمات :

خریدار در صورت امکان می خواهد کالا یا خدمات ارائه شده را ، قبل از هر گونه پرداخت به فروشنده ، به فروش برساند.

 

  • روش حساب باز

این روش (Open Account Trade) نقطه مقابل روش پیش ‌پرداخت است. در واقع چنانچه روش حساب باز استفاده شود، فروشنده باید ریسک کرده و پس از عقد قرارداد، کالا را برای خریدار ارسال کند و مالکیت آن را در اختیار او قرار دهد. بنابراین در این روش نیز اعتماد و نبود موانع قانونی در کشورها نیز حرف اول را می‌زند.

برای رفع ریسک روش حساب باز نیز تمهیداتی در نظر می‌گیرند. مثلا فروشنده کالا را به‌صورت مرحله ‌به ‌مرحله ارسال می‌کند تا پس از پرداخت هزینه قسمتی از بار، ادامه آن نیز فرستاده شود‌.

 امتیازات برای خریدار

او پرداخت وجه را تنها پس از دریافت و یا بازرسی کالا یا خدمات انجام می دهد.

پرداخت مشروط به مباحث مطرح شده در بخش قبل، یعنی فهرستی از مباحث سیاسی ، قانونی و اقتصادی قابل توجه در بازرگانی بین المللی ، می باشد .

زیان از نظر فروشنده

او حق مالکیت کالا را بدون اطمینان از پرداخت وجه به خریدار واگذار می نماید .

این احتمال وجود دارد که رویدادهای سیاسی باعث تحمیل مقرارتی شود که موجب تاخیر یا توقف در نقل و انتقال وجوه به او گردد.

او در استفاده از سرمایه خود تا زمانی که خریدار کالا را دریافت و / یا بازرسی یا ارائه خدمات را تایید وجه را پرداخت نماید با محدودیت مواجه است .

  • روش پرداخت براتی

اگر دو روش پیش پرداخت و حساب باز با هم ترکیب شوند و موانع آنها تکمیل شوند روش پرداخت براتی ایجاد می شود و در واقع برای اینکه مشکل ریسک بین دو طرف از بین برود برات بین دو طرف خریدار و فروشنده جابجا خواهد شد. روش پرداخت براتی نیز خود به دو روش اسنادی و وصولی تقسیم خواهد شد اگر برات از طریق بانک و یا مستقیم  از طرف فروشنده به خریدار ارسال شود. این هم یکی از روش های پرداخت در تجارت بین الملل می باشد. در روش پرداخت برات وصولی فروشنده زمانی که کالا را برای خریدار ارسال می کند برات را هم در وجه خریدار ارسال می کند.

این نوع از برات به نام وصولی و یا ساده نامیده می شود. از روش های پرداخت در تجارت بین الملل و از زیر مجموعه برات می توان به برات اسنادی اشاره نمود که روشی مطمئن تر از برات وصولی می باشد و فروشنده از طریق بانک با قبول خطر کمتر برات را برای بانک کشور فرد خریدار ارسال می کند و آن برات از این طریق بدست مشتری می رسد. این برات به شکل اسنادی است که در بانک تنظیم می شود. برات اسنادی هم می توان به شکل های دیداری یا مدت دار باشند که از طریق بانک به خریدار منتقل می شود و پول آنها از فرد گرفته شده و به فروشنده تحویل داده می شود.

اگر برات هم مدت دار باشد خریدار در بانک برات را پشت نویسی می کند و در زمانی که در برات قید شده مبلغ را در بانک واریز می کند. باید در نظر داشته باشید بانک در این روش موجب تضمین صد در صدی پرداخت نخواهد شد و بین خریدار و فروشنده واسطه است. فقط در برخی از مواقع بانک برای اطمینان خاطر بیشتر فروشنده نام خود را در پشت برات ثبت می کنندانواع روش های پرداخت در تجارت بین الملل برای بهتر شدن روابط تجاری و معاملات استفاده می شود.   

 

احتیاط های معمول که فروشنده باید در نظر داشته باشد.

  • گزارشی از وضعیت اعتباری خریدار کسب کند.
  • تحلیلی از وضعیت سیاسی و اقتصادی کشور وارد کننده کالا به دست آورد .
  • کالا را ، بدون توافق قبلی با بانک خریدار ، برای خریدار و یا بانک وی ( بانک وصول کننده ) نفرستد
  • روش هایی را برای فروش مجدد، حمل مجدد یا انبار کردن کالا ، در صورت عدم پرداخت وجه از طرف خریدار، در نظر داشته باشد

 

  • روش اعتبار اسنادی (LC)

یکی از بهترین روش های پرداخت در تجارت بین الملل روش اعتبار اسنادی  می باشد که در تجارت بین المللی بسیار مورد توجه قرار می گیرد. این روش به نام (L/C) نیز شناخته می شود. در این روش خریدار بعد از مذاکرات اولیه به بانک مورد توافق دو طرف خریدار و فروشنده می رود و با بازکردن یک حساب به نام مشتری مبلغ معامله را در آن واریز می کند و مشتری به بانک مربوطه در کشورش مراجعه می کند و با نشان دادن اسناد مرتبط پول واریز شده از طرف خریدار را دریافت می کند. تقریبا از بهترین  و بی خطر ترین روش های پرداخت در تجارت بین الملل می باشد فقط مدت زمانی که این کار انجام شود طولانی خواهد بود.

 

انواع اعتبار اسنادی شامل چیست؟

اعتبار اسنادی خود به چند روش تقسیم می شود که یک نمونه از آنها اعتبار اسنادی برگشت پذیر می باشد که فرد خریدار می تواند اعتبار را فسخ کند و یا به هر طریقی تغییر دهد که در هر دو صورت می تواند برای فرد فروشنده خطر بالایی همراه باشد. در نوع اعتبار اسنادی غیر قابل برگشت باید برای انجام هر نوع تغییری توافق دو طرف وجود داشته باشد  و بدون امضا و تایید دو طرف هیچ تغییری ایجاد نخواهد شد. در روش‌های پرداخت در تجارت بین الملل  اعتبار اسنادی غیر قابل برگشت تایید شده نیز وجود دارد با این روش فرد فروشنده از طرف بانکی که قرار است پول در آن واریز شود تضمین های مورد توجهی را دریافت می کند و تجارت بدون ریسکی را خواهد داشت. در این روش اسناد به شکل مدت دار، دیداری، ریفاینانس و یوزانس تقسیم می شود.

 

روش اعتبار اسنادی دارای چه فوایدی است؟

این روش برای صادر کننده و وارد‌کننده  مزایایی دارد به عنوان مثال وارد کننده می تواند قبل از این که کالا را وارد کند آنچه را که فروشنده خود را به آن متعهد می داند بررسی نماید و از صحت آن مطمئن شود. در زمان مشخصی بارگیری انجام می شود و این روش دقیقا مطابق با استاندارد های جهانی می باشد. در این روش بانکها وام هایی را برای پرداخت هزینه ها در اختیار وارد کننده قرار می دهند. مزیت های که برای صادر کننده دارد شامل گرفتن پول بدون ریسک و دریافت پول از طریق بانک در کشور صادر کننده  و دریافت مبلغ کالای صادر شده بعد از دریافت کالا توسط خریدار می باشدروش‌های پرداخت در تجارت بین الملل متفاوت است ولی هر کدام از آنها باید طبق مقررات کشورها انجام شود.

مزایایی که اعتبارات اسنادی (L/C) برای خریدار دارد:

  • توانایی بررسی اینکه صادر کننده به شرایط معامله عمل نموده یا خیر
  • بارگیری کالا در خلال یک برهه زمانی مشخص و کوتاه انجام می شود
  • کالا با استانداردها و رویه های جهانی و قیمت مناسب تولید و فروخته می شود
  • دریافت وام و اعتبار از بانک جهت پرداخت فوری وجه اعتبار به فروشنده
  • از طریق بانک راهنمایی شده و توصیه های حرفه ای دریافت می کند
  • درصورتی که شرایط مندرج در L/C را رعایت کند هیچ خطری در خصوص عدم دریافت وجه وجود ندارد پرداخت وجه در بانکی در کشور خودش انجام می شود
  • توانایی دریافت وجه کالا بعد از بارگیری انجام می شود
  • از طریق بانک توصیه های حرفه ای دریافت می کند

 

مزایایی که این روش برای فروشنده دارد

  • درصورتیکه شرایط مندرج درL/C را رعایت کند هیچ خطری در خصوص عدم دریافت وجه وجود ندارد
  • پرداخت وجه در بانکی در کشور خودش انجام می شود
  • توانایی دریافت وجه کالا بعد از بارگیری انجام می شود
  • از طریق بانک توصیه های حرفه ای دریافت می کند. البته این روش دارای معایبی است از جمله : وقت گیر بودن مراحل گشایش اعتبار و پرهزینه بودن آن

نظرات کاربران
ارسال نظر