اتحادیه ایرو و کنوانسیون تیر
  1400/07/24 

ایرو چیست؟

سازمان ایرو سازمانی است که حمل و نقل جاده ای بین المللی را نمایندگی می کند، چه در بخش حمل و نقل بار و چه حمل و نقل مسافر. این سازمان از سال ۱۹۴۸ بعد از جنگ جهانی دوم تشکیل شده است . این سازمان اساسا بعد از جنگ جهانی دوم در اروپا ایجاد شد تا حمل و نقل این قاره را تسهیل و زمینه را برای بازسازی آن آماده کند.
این مقدمه ای شد برای این که این سازمان با هشت عضو در اروپا تشکیل شود اما هم اکنون بیش از ۱۰۰ عضو در سراسر جهان دارد که اتاق بازرگانی ایران به نمایندگی از ایران عضو فعال سازمان ایرو است.
یکی از مهم ترین فعالیت های ایرو تسهیل حمل و نقل و ترانزیت است و ایران هم به این همکاری نیازمند است. در همین زمینه ایرو در سال ۱۹۴۹  کنوانسیونی را تدوین کرد به نام کنوانسیون تیر که بعدا در سال ۱۹۵۹ به کنوانسیون سازمان ملل تبدیل شد و سپس در سال ۱۹۷۵ شامل کانتینرها و حمل و نقل ترکیبی هم شد.این آخرین نسخه این کنوانسیون است که ایران هم عضو آن بوده و اتفاقا یکی از اعضای فعال آن به شمار می آید. سازمان ایرو مدیریت این کنوانسیون را بر عهده دارد.

 

مفاد کنوانسیون ایرو

این کنوانسیون یک کنوانسیون گمرکی و حمل و نقلی و هدفش تسهیل حمل و نقل از مبدا تا مقصد است تا نیازی نباشد که کامیون ها در مرزها متوقف شوند. تحت سیستم «تیر»، کامیون ها با یک سند واحد گمرکی که ضمانت نامه گمرکی هم محسوب می شود بدون توقف در کشورهای عضو حرکت می کنند. لذا مهم ترین ویژگی این کنوانسیون تسهیل حمل و نقل و کاهش زمان وهزینه های حمل و تقل و تجارت است.

ایران هم از اعضای این کنوانسیون و جزء کشورهایی است که بیشترین بهره را از آن برده است. طبق آمار سالانه ۱۲۰ هزار دفترچه تیر (TIR) برای شرکت های حمل و نقل ایرانی صادر می شود که از آن برای تردد در کشورهای همسایه و اروپا استفاده می کنند.

 

اهداف اتحادیه ایرو
ایرو دارای اهداف متعددی است که عبارتند از:
۱- دفاع از منافع حمل و نقل جاده‌ای بر پایه سیاست‌های مشترک مورد توافق موسسات عضو اتحادیه
۲- همکاری با سازمانی‌های بین‌المللی چون سازمان ملل و همچنین همکاری با سازمان‌های حکومتی مانند کنفرانس وزیران حمل و نقل اروپا و جامعه اقتصادی اروپا
۳- توسعه مداوم حمل و نقل جاده‌ای بین‌المللی و برداشتن موانعی که هنوز بر سر راه آن وجود دارد. کاستن از تشریفات گمرکی در حمل و نقل جاده‌ای یکی از خواسته‌های عمده اتحادیه ایرو می‌باشد که در این راستا دفترچه‌های تیر را به وجود آورده است.
۴- تهیه اسناد مورد لزوم در حمل و نقل جاده‌ای از جمله CMR
۵- ایجاد شبکه‌های همکاری در زمینه برقراری خدماتی چون تعمیرات اضطراری، تدارک وسیله نقلیه و یا راننده جانشین، محل اسکان موقت و در صورت نیاز بستری کردن مسافرین و رانندگان صدمه دیده.
۶- برقراری تسهیلات بیشتر در خصوص اخذ اجازه‌نامه‌های بین‌المللی حمل و نقل جاده‌ای که توسط مقامات دولتی صادر می‌شود.
۷- کاهش هزینه‌های حمل و نقل و از بین بردن مالیات مضاعف
۸- هماهنگی و توازن روابط بین اعضای خود و کارکنان آنها و تشویق پرسنل کارآمد از طریق دادن جوایزی چون دیپلم افتخار به بهترین راننده و جایزه بزرگ افتخار به راننده‌ای که کار شجاعانه و استثنایی در راه اجرای عملیات حمل و نقل جاده‌ای انجام می‌دهد.
 

اتحادیه ایرو هر دو سال یک بار کنگره‌ ای در یکی از کشورهای مورد توافق اعضا تشکیل می‌دهد و ضمن ارائه راهکارهای لازمه به اعضای خود ، این امکان را به آنها می‌دهد تا به صورت حضوری مشکلات خود را عنوان و از طرفی نیز تجربیات خود را برای دیگر اعضا بیان کنند.

 

 

تشکیلات سازمانی ایرو
ایرو شامل پنج بخش است:
۱- شورای مدیریت یا مجمع عمومی که بالاترین مرجع اتحادیه است و کارهای اساسی آن تعیین سیاست کلی اتحادیه، تصمیم‌گیری درباره تمام فعالیت‌هایی که در صلاحیتش قرار می‌گیرند، قبول یا رد تقاضای عضویت و انتخاب اعضای هیأت مدیره است. این شورا از سه بخش تشکیل شده است:

بخش اول: در خصوص حمل و نقل مسافر در مقابل کرایه و درآمد شامل تاکسی‌ها ، اتومبیل‌های کرایه و سایر وسایل حمل و نقل مسافر عمومی با راننده است یا به عبارتی، حمل و نقل تجاری مسافر.

بخش دوم: مربوط به حمل کالا در مقابل کرایه و درآمد است. یا به عبارتی، حمل و نقل تجارتی کالا

بخش سوم: مربوط به حمل و نقل به حساب شخصی است یا به عبارتی، حمل و نقل شخصی یا غیر تجاری کالا و مسافر.

۲- هیأت مدیره: که عضو اجرایی شوراست متشکل از یک مدیرعامل و هشت عضو هیأت مدیره می‌باشد و کارش نظارت بر مدیریت اتحادیه است.

۳- دبیرخانه: که محل آن در ژنو بوده و مجری تصمیمات متخذه از سوی مدیر عامل و شورا و همه امور دیگر مدیریت و معرفی اتحادیه و برقراری ارتباط بین مراجع مختلف اتحادیه با اعضا و حفظ ارتباط با سایر سازمان‌های بین‌المللی است.

۴- کمیته‌های هفتگانه مشورتی
اتحادیه ایرو دارای هفت کمیته است که به عنوان مراجع مشورتی در زمینه‌های زیر فعالیت می‌کند:
 
الف ـ فنی               
 
ب ـ حقوقی             
 
ج ـ ایمنی جاده‌ای
 د ـ مسائل گمرکی     
 
هـ ـ روابط کاری               
 
و ـ اساسنامه
 ز ـ مالی

۵- کمیته‌های سه‌ گانه ارتباطی
اتحادیه برای ارتباط با جوامع اروپایی سه کمیته در بروکسل تشکیل داده است که عبارتند از:
الف: کمیته ارتباط برای حمل و نقل حرفه‌ای مسافر
ب : کمیته ارتباط برای حمل و نقل حرفه‌ای کالا
ج: کمیته ارتباط برای حمل و نقل به حساب شخصی
جهت هماهنگی امور از سال ۱۹۷۳ نماینده دایمی ایرو در بروکسل حضور دارد.

کنوانسیون تیر یا کارنه تیر

در سالهای گذشته، روش حمل و نقل بین المللی  کالا در ارتباط با مقررات گمرکی در دنیا به نوعی بود که هر کشوری براساس ضوابط و مقررات خاص خود عمل می کرد، این امر سبب شده بود که در حمل بارها به ویژه بارهای ترانزیتی مشکل به وجود آید.

ضمن آنکه انجام تشریفات گمرکی   در کشورهای مختلف موجب کندی حمل و نقل بین المللی  می گردید و به دلیل ارزیابی های مکرر در مرزهای کشورها، کالاهای ترانزیتی دیرتر به مقصد رسیده و خساراتی نیز به کالا وارد می شد و از طرف دیگر شرکت های حمل کننده ناگزیر بودند براساس مقررات گمرک هر کشوری مبالغی تضمین گمرکی که گاهی هم غیر قابل پرداخت بود، در مرزهای ترانزیتی بپردازند که تامین این نظر خود مشکل بزرگی را ایجاد کرده بود. این موانع در حمل و نقل زمینی به مراتب محسوس تر بود و به این ترتیب هر کشوری سعی داشت با عقد قراردادهای ترانزیت خصوصی به رفع قراردادهای ترانزیت خصوصی به رفع این مشکل بپردازد.

این مشکلات از کلیه جوانب سبب شد که موضوع ه قسمت اقتصادی و بازرگانی و گمرکی سازمان ملل کشانده شود که با توصیه این سازمان در 15 ژانویه 1959 زیر نظر شورای همکاری های گمرکی وابسته به سازمان ملل در ژنو موافقت نامه ای مطرح و به امضا رسید که به طور کلی روش حمل و نقل بین المللی  جاده ای را تغییر داد و تسهیلات فراوانی را از نظر ارزیابی کالا، تضمین کالا، و به طور کلی نحوه برخورد با مقررات گمرکی کشورها به وجود آورد بدین ترتیب سازمانی به نام ایرو (IRU) به وجود آمد.

کارنه تیر
سند گمرکی است برای ترانزیت بین‌المللی کالا در چهارچوب قوانین (تیر) این سند در کشور مبدأ صادر شده و حاوی مشخصات کامیون و کالا می‌باشد و به موجب آن وسیله نقلیه جاده‌ای از کشور مبدأ از طریق قلمرو  کشورهای بین راهی بدون بازرسی گمرکی عبور می‌نماید البته این عبور بدون بازرسی نیاز به اقدامات تعیین شده از قبل به شرح زیر دارد:

1. پلمپ وسیله نقلیه حامل کالا در گمرک مبدأ
2. اجرای دستورالعمل حفاظتی برای انواع محفظه و یا کانتینر، به منظور جلوگیری از هرگونه قاچاق
3. تامین پوشش هرگونه ریسکی در حقوق و عوارض گمرکی در طول سفر توسط موسسه ضامن

 

ایران چه نقش و عملکردی در کنوانسیون تیر داشته است؟

ایران دو پروژه مهم را توانسته در سطح جهانی عملیاتی کند. یکی بحث دیجیتال کردن سیستم تیر بود که بین ایران و ترکیه صورت گرفت و این برای اولین بار بود که تیر الکترونیک (eTIR) به صورت موفقیت آمیز در سال ۲۰۱۶-۲۰۱۷ انجام شد و در حال حاضر کشورهای دیگر در حال کپی برداری و اجرای آن هستند.
پروژه دیگری که در سطح سازمان ایرو بسیار موفق بود و ایران آن را انجام داد پروژه اینتر مودال یعنی حمل و نقل ترکیبی تحت سیستم تیر بود. چون حمل و نقل ترکیبی جزء حمل و نقل های پیچیده است. وقتی می خواهیم ترانزیت جاده ای و دریایی و راه آهن را همزمان انجام دهیم، با توجه به اینکه وسیله نقلیه عوض می شود اجرای حمل و نقل پیچیده می شود. اینکه همه این مراحل با یک سند انجام شود مهم است چرا که هر کدام از سیستم های حمل و نقلی سند مختص به خود را می طلبد.

 


نظرات کاربران
ارسال نظر