آشنایی با بازرسی کالا و گواهی بازرسی
  1400/05/31 

بعد از پایان یافتن جنگ جهانی دوم و رونق اقتصادی در سطح جهانی، تجارت در عرصه های بین المللی به طرز چشمگیری گسترش یافت و اکثر کشورها این امکان را پیدا کردند تا بتوانند محصولات و تولیدات خود را به دورترین نقاط جهان صادر کنند.

مسلما در این نوع تجارت، خریدار تا هنگام دریافت کالای سفارشی خود، نمی توانست از مطابقت ویژگی های کمیت و کیفیت کالا نسبت به آن چه در قرارداد فروش مشخص شده است اطمینان یابد، لذا شرکت هایی در سطح بین الملل در جهت رفع این مشکل پا به عرصه گذاشتند و با عنوان شرکت های بازرسی، با وظیفه بازوی فنی وارد کنندگان کالا در کنار آن ها به رونق تجارت در سطح جهانی کمک کردند.

 بازرسی کالا

به مجموعه عملیاتی که توسط یک شرکت بازرسی کننده مستقل از قبیل بازرسی، نمونه‌برداری، اندازه‌گیری، آزمایش و غیره برای تعیین کمیت و کیفیت کالاها، تأسیسات و یا خدمات مورد معامله و تطابق نتایج آن با مشخصات مندرج در قرارداد خرید صورت می‌گیرد بازرسی می‌گویند. بازرسی محصول به عنوان یکی از عناصر کلیدی کنترل کیفیت ، به شما امکان می دهد تا کیفیت محصول را در مراحل مختلف فرآیند تولید و قبل از ارسال آن در محل تأیید کنید. بازرسی محصول شما قبل از خروج از محوطه سازنده یک امر ضروری است و روشی موثر برای جلوگیری از مشکلات کیفیت و اختلالات زنجیره تامین می باشد .

 

اهمیت بازرسی کالا

یکی از دغدغه‌های خریداران در تجارت و بازرگانی بین‌الملل همخوانی کالای ساخته و ارسال شده با تعهدات فروشنده در قرارداد است. فروشنده ممکن است به دلیل اشتباه یا سودجویی کالایی باکیفیت یا کمیت پایین‌تر از سطح تعهداتش را به خریدار ارائه نماید. برای جلوگیری از این مشکل خریدار می‌تواند خود در زمان تولید، بسته‌بندی، و تحویل کالا به حمل‌کننده بر فرآیند و کیفیت کالا نظارت داشته باشد و یا از شرکت‌های بازرسی برای دریافت گواهی بازرسی کالا  استفاده کند.

همچنین بر اساس قوانین و مقررات بانکی، کلیه کالاهای وارداتی که انتقال ارز آن‌ها به نحوی از طریق سیستم‌های بانکی از جمله اعتبارات اسنادی و حواله‌های ارزی صورت می‌پذیرد و یا ارز مبادله‌ای برای آن‌ها اختصاص داده شده است باید بازرسی شوند و ارائه گواهینامه بازرسی (PSI) جهت ترخیص کالا و آزاد شدن اسناد از بانک الزامی می‌باشد..

مزایای بازرسی کالا

چرا باید بازرسی محصول را انجام دهیم؟

  • کاهش هزینه ها به دلیل خرابی محصول: به عنوان مثال ، جایگزینی و دفع کالاهای معیوب.
  • جلوگیری از لطمه به کالا و اعتبار شرکت
  • پیش بینی تأخیرهای تولید و حمل و نقل
  • بهبود ارتباط با تأمین کننده
  • برطرف کردن مشکلات شناسایی شده محصولات به سرعت توسط تامین کننده
  • پرداخت هزینه فقط برای کالاهای سالم
  • کاهش شکایات مشتری در مورد محصول معیوب
  • اطمینان از کیفیت محصول در هر مرحله از تولید

 

انواع بازرسی کالا

١_  بازرسی قبل از حمل (pre shipment inspection):

این نوع بازرسی معمولاً به تقاضای خریدار و جهت جلوگیری از کلاه‌برداری یا اقدامات متخلفانه فروشنده و اجتناب از آن‌ها انجام می‌شود. این نوع بازرسی در چهار دامنه مختلف و متنوع و طبق دستورالعمل و قرارداد بازرسی انجام می‌شود. دامنه این نوع بازرسی در چهار حوزه کمیت، کیفیت، بسته‌بندی و بارگیری است. از سوی دیگر این نوع بازرسی، به بازرسی چشمی یا ظاهری شهرت دارد و سلامت ظاهری یا فیزیکی کالا کفایت می کند.

٢_ بازرسی حین تولید:

درصورتی‌که قطعات به‌کار رفته، مواد اولیه یا فرایند تولید یک کالا یا محصول اهمیت داشته باشد، و بعد از بازرسی نتوان بدون هزینه و یا مشکل، کالا را مورد بازرسی و ارزیابی قرارداد از بازرسی حین تولید استفاده می‌شود. بعضی کارشناسان این نوع بازرسی را جزء یکی از انواع بازرسی های قبل از حمل طبقه بندی می نمایند. از آنجا که مدت حضور بازرس در محل فروشنده در این روش طولانی است، کارمزد این نوع بازرسی بیش از حد معمول است. این نوع بازرسی معمولاً برای مواد غذایی، لوازم آرایشی و بهداشتی و ماشین آلات و تجهیزات انجام می‌شود.

٣_  بازرسی قیمت:

این نوع بازرسی جهت کنترل و ارزیابی قیمت و بررسی واقعی بودن قیمت انجام می‌شود. طبیعتا بازرگان قیمت کالای مورد نظر و عرف آن را می داند. این نوع بازرسی معمولاً به دستور بانک و موسسه تأمین‌کننده مالی و به هزینه خریدار یا واردکننده انجام می‌شود. به‌ویژه در مواردی که بانک یا نهادهای دولتی برای یک پروژه تأمین مالی نمایند، جهت جلوگیری از سوءاستفاده از ارز ارزان قیمت یا وام‌های کم‌بهره دستور انجام بازرسی قیمت صادر می نمایند. سوءاستفاده ممکن است به طریق بیش اظهاری یا تبانی انجام شود.


٤ _بازرسی استاندارد اجباری:

مهم‌ترین و پیچیده‌ترین نوع بازرسی، بازرسی استاندارد اجباری است. در این نوع بازرسی، شرکت بازرس به نیابت از سازمان استاندارد در محل خروج کالا از دید فروشنده آن را مورد بازرسی قرار می‌دهد. این بازرسی و آزمون در آزمایشگاه مجاز و تحت نظارت شرکت بازرس انجام می‌شود. در نتیجه این بازرسی گواهی بازرسی به همراه گزارش آزمون و اظهارنامه تأمین‌کننده صادر می‌شود و بعد از ارائه به اداره استاندارد گواهینامه انطباق برای کالا صادر می‌گردد.

 

گواهی بازرسی

یکی دیگر از مواردی که در امر ترخیص کالا دارای اهمیت است، اخذ گواهی بازرسی می باشد.

گواهی بازرسی یکی از مسائل مهم برای خریداران و واردکنندگان کالا از خارج از کشور است. کما آنکه این مهم به یک دغدغه دائمی برای آنها تبدیل شده است. در بسیاری از مواقع تجار و بازرگانان هنگام خرید کالا از خارج از کشور، در کشور مربوطه حضور ندارند. در معاملات بین المللی عدم اطمینان به فروشنده یک مسئله مهم می باشد. این مسئله با توجه به عدم حضور خریدار اهمیت دو چندان پیدا می کند.

کیفیت و کمیت کالا در هنگام تحویل در مرز های کشور بسیار حائز اهمیت است. خریدار توقع دارد کالای خریداری شده را با حفظ کیفیت و کمیت لازم تحویل بگیرد. یکی از راه هایی که می توان در این راستا به خریدار کالا پیشنهاد داد، بازرسی کالا می باشد. بازرسی کالا باعث امنیت خاطر خریدار می شود.

بازرسی کالا فرایندی می باشد که بر اساس آن، کالای خریداری شده قبل از ارسال و حمل و نقل به کشور، مورد بررسی و کنترل کیفی و کمی قرار می گیرد. در این راستا شرکت های بازرسی کالا به وجود آمده اند. این قبیل شرکت ها با استفاده از ابزار ها و تجهیزاتی که دارند بر کمیت و کیفیت کالای خریداری شده نظارت می کنند.

این امر نه تنها باعث اطمینان خاطر خریدار از کالای خریداری کرده می شود بلکه از بسیاری از مشکلات جلوگیری می کند. زیرا در برخی از مواقع به دلیل پایبند نبودن فروشنده در حفظ کمیت و کیفیت کالا، اختلافات فراوانی بین خریدار و فروشنده به وجود می آید.

به همین دلیل است که از بازرسی کالا از اهمیت بالایی برخوردار می باشد و یکی از بخش های مهم در امر واردات کالا است. به علاوه آنکه برخی از کالا ها برای اخذ استاندارد های اجباری باید فاکتور های مشخصی را داشته باشند. اگر کیفیت کالا بر اساس آن فاکتور های ضروری نباشد، موفق به اخذ استاندارد های لازم نیستند و در این بین هزینه زیادی از خریدار تلف می شود.

در همین راستا لازم است، قبل از ترخیص کالا، از کالا بازرسی شود. بهتر است خریدار از قبل شرکت بازرسی مورد نظر خود را معرفی کرده تا پروسه ترخیص کالا با وقفه رو به رو نگردد.


    بازرسی کالا در مبدا (جهت ترخیص کالا)

در این نوع بازرسی باید قبل از حمل جهت مطابقت کالا توسط یکی از شرکت های بازرسی که مورد تائید سازمان استاندارد باشد به بازرسی به عمل آید دامنه فعالیت شرکت بازرسی دارای اهمیت می باشد که پس از بازدید نسبت به صدور  گواهی جهت ترخیص کالا اقدام می گردد.

   بازرسی در مقصد جهت ترخیص کالا  

در ترخیص کالا در صورتیکه که بازرسی در مبدا انجام نشده باشد می بایست نمونه ها از کالا زیر نظر بازرس مربوط استانداد و نماینده شرکت بازرسی نمونه کالا ، به یکی از آزمایشگاه های مورد تائید سازمان همکار سازمان استاندارد یا شرکت اکرودیتیه ارسال شود.
و در صورت انطباق جهت ترخیص کالا صورت پذیرد در ترخیص کالا یا فرایند ترخیص کالا اخذ گواهی بازرسی قبل از حمل پیشنهاد می گردد.
شرکت ترخیص کالا با داشتن مدارک مزبور  به ترخیص کالا، و گواهی بازرسی مربوط  به آن کالا، می تواند اقدامات لازم را جهت ترخیص کالا و پیشبرد اهداف آن شرکت انجام دهد.

شرکت های بازرسی کالا

بازرسی کالا به معنای مشخص شدن کیفیت و کمیت کالای وارداتی است. بازرسی کالا از فعالیت های گوناگونی تشکیل شده است که شرکت های بازرسی کالا آنها را انجام می دهند. در همین راستا این قبیل شرکت ها باید صلاحیت های لازم را برای بازرسی کالا داشته باشند. به علاوه آنکه فعالیت های بازرسی باید توسط افراد حرفه ای و فنی با تجهیزات و ابزار های دقیق انجام شود.

برای بازرسی کالا توسط شرکت های مربوطه باید یک سند در ارتباط با موضوع بازرسی بین تاجر و شرکت منعقد گردد. اطلاعات این سند باید در اعتبارات اسنادی به طور کامل و دقیق عنوان شود زیرا امکان دارد هنگام ترخیص کالا از گمرک مشکلات مختلفی پیش آید.

در طی فعالیت های مرتبط با بازرسی کالا، یک سری فرایند ها شامل: تحویل، پرداخت، بررسی ادعا ها، جلوگیری از ورود و صدور کالای نا مرغوب، تنظیم مجوز ها، اطمینان از مرغوبیت کالا و از این قبیل فعالیت ها بر اساس گواهی بازرسی کالا، انجام می گیرد. بازرسی کالا معمولا شامل یک سری آزمایش های منظم یا ارزیابی های رسمی است. به طور کلی، بازرسی کالا شامل اندازه‌گیری ‌ها و آزمایش ‌هایی است که برای تایید ویژگی‌ های خاص موجود در کالای وارداتی در نظر گرفته می‌شوند، است. نتایج بازرسی نیز با الزامات و استانداردهای مشخص برای تعیین این که آیا فاکتور های موجود در کالا مشابه با ویژگی های گفته شده توسط خریدار است یا خیر در نظر گرفته شده و معمولا با یک روش بازرسی استاندارد در محل های زیر برای اطمینان از بررسی سازگاری مقایسه می‌شوند.

در سند بازرسی کالا، حدود بازرسی از کالا ذکر می شود. شرکت بازرسی نیز موظف است بر اساس حدود تعیین شده فعالیت های بازرسی خود را انجام دهد. بازرسی کالا معمولا در محل های زیر انجام می شود:

  • محل تولید کالا
  • محل بسته بندی
  • انبار فروشنده کالا
  • گمرک
  • بند مقصد یا مبدا


بعد از اتمام بازرسی کالا، از سوی شرکت بازرسی باید یک گواهی بازرسی صادر شود. این گواهی باید قبل از اظهار گمرکی از سوی شرکت بازرسی بارگذاری و تایید شود. در غیر این صورت وقتی کالا اظهار و کوتاژ گردد، اظهارنامه ابطال می شود و این پروسه باید دوباره پس از بارگذاری گواهی بازرسی انجام گیرد.

 

 از رایج ترین گواهی های بازرسی به موارد زیر می توان اشاره نمود:

PSI: بازرسی قبل از حمل کالا
VIC: گواهی بازرسی ظاهری
CL: گواهی موید نامه
PVC: گواهی تعیین ارزش
CSC: گواهی رضایت مندی مشتری
SIC: گواهی بازرسی ماهوی کالا
CC: گواهی راه اندازی
PL: گواهی بسته بندی
TR: گواهی های آزمایشگاهی

شرکت‌ بازرسی کالا در ایران

موسسه استاندارد ایران به منظور جلوگیری از ورود کالاهای نامرغوب به داخل کشور، خروج کالاهای بی‌کیفیت از کشور و نیز افزایش کیفی تولیدات داخلی اقدام به تدوین ضوابطی سخت‌گیرانه نموده که رعایت آن‌ها اجباری است.

در گذشته دریافت گواهی استاندارد تنها از طریق موسسه امکان‌پذیر بود. لیکن به تازگی این موسسه با همکاری شرکت‌های بازرسی کالای مستقل، صدور گواهی‌نامه‌ استاندارد را به این شرکت‌ها واگذار کرده است.

فهرست استانداردهای مورد تائید موسسه استاندارد ایران

 ١- استانداردهای ملی ایران کالا (ISIRI)

 ٢ استانداردهای کشورهای اروپایی (EN) شامل:

NSAI, SFS, SIS, DS, ON, IBN, IPQ, NNI, UNI, AFNOR, DIN, BSI, DINEN, BSEN

 ٣استاندارهای بین‌المللی کالا شامل: ISO, EC, ITU, CODEX

 ٤ استاندارهای کشورهای آمریکای شمالی شامل: ANSI, ASME, ASTM, UL, API, AGI

 ٥ استانداردهای کشور ژاپن JIS

 


نظرات کاربران
ارسال نظر