انواع بیمه نامه حمل و نقل بین المللی کالا
  1400/06/04 

انواع بیمه نامه حمل و نقل بین المللی کالا ( بیمه باربری ) چیست؟

بیمه نامه حمل و نقل بین المللی کالا ( بیمه باربری ) : در تجارت جهانی خریداران , فروشندگان , حمل کنندگان و اعتبار دهندگان همگی سعی می نمایند در فعالیت های خود ریسک را به حداقل کاهش دهند. از این جهت همگی کوشش می کنند که پوشش بیمه ای لازم را در معاملات خود ملحوظ دارند .

بدون شک چنانچه این اطمینان نسبت به جبران خسارت احتمالی وجود نداشت , مبادلات بین المللی بدین سهولت انجام نمی گرفت.

 

تعریف بیمه

بیمه عقدی است که به موجب آن یک طرف تعهد می کند د را از دریافت وجهی از طرف دیگر و در صورت وقوع حادثه ای که منجر به خسارت دیدن کالای مورد نظر شور , خسارات وارده بر کالا را جبران نموده یا وجه معینی را به او بپردازند .

 

متعهد را بیمه گر ( INSURER ) , ذینفع را بیمه گزار ( BENEFICIAFY ) , و موضوع بیمه را مورد بیمه یا ASSURED ) می گویند.

 

به این ترتیب ٣ طرف اصلی در بیمه نامه عبارت‌اند از:


١. بیمه گر : شرکت بیمه ای است که مشخصات آن در بیمه نامه قید شده و جبران خسارت احتمالی را طبق شرایط مقرر در بیمه نامه بعهده دارد.


٢. بیمه‌گذار  : بیمه‌گذار شخص حقیقی یا حقوقی مذکور در بیمه نامه است که پوشش بیمه را خرید نموده و متعهد پرداخت حق بیمه آن است.


٣. ذینفع  : ذینفع شخص حقیقی یا حقوقی مذکور در بیمه نامه اعم از بیمه‌گذار یا غیر آن است که حق مطالبه و دریافت تمام یا قسمتی از خسارت وارد به مورد بیمه را دارا می‌باشد در بیمه باربری ذینفع بیمه نامه باید گیرنده کالا در بارنامه باشد. در بیمه باربری ذینفع بیمه نامه اصولاً باید گیرنده  کالا در بارنامه باشد.

 

بر اساس ماده ٣٠ قانون بیمه در ایران، در بیمه نامه باید امور ذیل به‌طور صریح قید شوند:


١. تاریخ انعقاد قرارداد: در بیمه نامه باید تاریخ انعقاد بیمه نامه درج شود.
٢. اسم بیمه گر و بیمه‌گذار: ذکر نام شرکت بیمه و بیمه شونده در بیمه نامه الزامی است.

به‌طور مشخص بیمه گر همان شرکت بیمه است. بیمه‌گذار نیز شخصی است که به شرکت بیمه مراجعه کرده و اقدام به بیمه نمودن یک مال، منفعت یا خطر می‌نماید. بیمه‌گذار ممکن است اصیل باشد یا به یکی از عناوین قانونی نمایندگی صاحب مال یا شخص ذینفع را داشته یا مسئولیت حفظ آن را از طرف صاحب مال داشته باشد.


٣. موضوع بیمه: موضوع بیمه خطری است که بیمه می‌شود. حدود تعهد بیمه گر باید در قرارداد بیمه قید شود.
٤. حق بیمه: همان‌گونه که اشاره شد منظور از حق بیمه وجهی است که بیمه‌گذار به بیمه گر می‌پردازد. در قرارداد بیمه باید مبلغ حق بیمه درج شده باشد
.

بیمه حمل و نقل کالا چیست؟

در واقع یک قرارداد دو طرفه است که طی آن یک طرف قراداد که بیمه‌گر نامیده می‌شود مکلف است با دریافت هزینه‌ای از جانب بیمه‌گذار، تمامی هزینه‌های آسیب احتمالی به کالا در طی حمل و نقل بین‌المللی را به عهده گرفته و خسارات وارد شده را جبران کند. در بعضی از مواقع پرداخت خسارت به اشخاص ثالث معاملات نیز در قرارداد ذکر می‌شود. میزان هزینه‌ها و پرداخت خسارات به شخص سوم بسته به شرکت بیمه کننده دارد و ممکن است شرکت‌ها در مورد این موضوع متفاوت با یکدیگر عمل کنند.

 

انواع بیمه بین‌المللی کالا

به طور کلی برای انواع حمل و نقل صورت می‌گیرند:

حمل و نقل زمینی

حمل و نقل دریایی

حمل و نقل هوایی

 

 

بیمه حمل و نقل زمینی:

صاحبان کالا ، برای حفظ و در امان ماندن سرمایه های خود، باید آن ها را در زمان حمل و جابجایی در خشکی تحت پوشش بیمه باربری قرار دهند که بیمه حمل و نقل زمینی نامیده می شود. این بیمه نامه مکمل بیمه نامه حمل و نقل دریایی است که معمولا همان پوشش های خطری متعدد را شامل می شود.

 

بیمه حمل و نقل دریایی کالا شامل:

بیمه نامه از بین رفتن تمامی کالا

خسارت همگانی یا جنرال اوریج

خسارت مستقیم

 

بیمه حمل و نقل هوایی:

با توجه به پیشرفت سریع صنایع هواپیماسازی و به خصوص هوانوردی تجاری ، تلاش های گسترده ایی جهت بهبود و اصلاح بیمه نامه ها برای تامین پوشش لازم جهت انواع گوناگون ریسک های مورد نیاز در بازار به عمل آمده است. در همین راستا گروه بیمه هوایی انگلیس BIAG بیمه نامه جامعی برای پوشش بیمه بدنه، مسئولیت حقوقی در قبال اشخاص ثالث و مسافران به بازار ارائه نموده است.

 

بسته به مقصد و مبدأ کالا، دو نوع بیمه نامه صادر می‌شود:

بیمه باربری صادراتی

بیمه باربری واداتی

در ادامه به توضیح هریک از انواع آن می‌پردازیم.

 

بیمه حمل و نقل صادراتی

این نوع از بیمه به منظور تشویق صادرکنندگان ایرانی برای صادرات کالاهای غیرنفتی صورت گرفته است و به موجب آن بیمه‌ی کالا ز زمان صادرات آن از کشورمان تا هنگام رسیدن به کشور مقصد تمامی خسارات وارده را پوشش می‌دهد. از نظر موارد ذکر شده در بیمه نامه، بیمه حمل ونقل صادراتی و وارداتی کاملا مشابه یکدیگر هستند.

 

بیمه حمل و نقل وارداتی

۹۰ درصد از بیمه‌های حمل و نقل به این نوع تعلق دارد. بیمه باربری وارداتی، سلامت کالا از زمان خریداری آن از کشور مبدأ تا رسیدن آن به کشورمان را تضمین می‌کند و تمام خسارات و خطرات احتمالی را پوشش مالی می‌دهد. این‌ بیمه‌نامه ‌یکی ‌از اسناد مورد نیاز جهت‌ ایجاد اعتبار در بانک‌هاست‌ و هدف ‌از آن‌ حفظ‌ منافع‌ تجار و واردکنندگان‌ و در نهایت‌ حفظ‌ منافع‌ ملی‌ می باشد.

 

بیمه نامه شامل چند بخش است؟

انواع بیمه‌ نامه حمل و نقل بین‌المللی، از دو بخش کلی تشکیل شده‌اند:

مشخصات

شرایط کلی

مشخصات

 

مشخصات شامل موارد زیر است:

  • مشخصات بیمه نامه،
  • اطلاعات کامل اشخاص حقیقی و حقوقی تحت عنوان نام بیمه گذار
  • مشخصت کالای بیمه شده
  • تاریخ عقد قرارداد بیمه
  • نوع وسیله نقلیه و طریقه حمل
  • مبدا و مقصد کالا
  • مبلغ کالای تحت بیمه و حق بیمه
  • مقدار کالا ی مورد بیمه و حق بیمه
  • مقدار کالا ی مورد بیمه و شرایط خاص مورد توافق

 

شرایط بیمه

شرط استثنا خسارت خاص یا جزئی (FREE FROM PARTICULAR AVERAGE (FPA

شرط خسارت خاص (With Particular Average)

شرط تمام خطر (AGAINST ALL RISKS)

 

۱- شرط استثنا خسارت خاص ( جزئی)

بر اساس این شرط بیمه، در صورتی می توان از شرکت بیمه ادعای خسارت نمود که واحد کاملی از کالا مثلا یک بسته به طور کامل خسارت دیده باشد و در صورتی که از کالا خسارت دیده باشد بیمه گر هیچ گونه تعهدی نسبت به پرداخت نخواهند داشت .

به عنوان مثال اگر واحدی از یک کالا دچار آبدیدگی شده باشد یا چنگال جرثقیل به آن آسیب جزئی زده باشد خسارت تحت این شرط قابل پرداخت نیست.

با توجه به نوع پوششی که شرط FPA به کالا می دهد و در آن خسارت جزئی پرداخت نمی شود، حق بیمه در این شرط نسبت به دو مورد دیگر ارزانتر بوده و در حال حاضر معادل ۳ در هزار مبلغ بیمه می باشد.

این نوع پوشش و بیمه به طور معمول برای کالاهائی مناسب است که احتمال خسارت دیدن آن ها جزئی است مانند تیر آهن , ورق آهن و امثال آن.

 

۲- شرط خسارت خاص

بر اساس این شرط هنگامی می توان از بیمه گر ادعای خسارت نمود که مقدار خسارت بدون در نظر گرفتن کمیت و کیفیت بسته ها به در صد ( فرانشیز ) لازم رسیده باشد.

این درصد در منورد کالاها ی مختلف گاهی تفاوت دارد که در بیمه نامه ذکر می شود . در مورد کالاها ی عمومی معمولا درصد آن معادل ۳ درصد ارزش کالا می باشد.

بنابراین ذینفع با در دست داشتن این گونه بیمه نامه هنگامی می توان ادعای خسارت نماید که مقدار خسارت بیش از سه درصد ارزش کالا باشد. با توجه به آنچه گفته شد مشاهده می شود که وسعت پوشش بر اساس شرط WA برای بیمه گذار بیشتر بوده و به همین جهت به علت بیشتر بودن تعهدات بیمه گر , حق بیمه آن بیشتر از حق بیمه در شرط FBA می باشد.

در حال حاضر این حق بیمه معمولا حدود ۵/۱ درصد ارزش بیمه می باشد.

۳- شرط تمام خطر

در این شرط بیمه , بیمه گر در مقابل کلیه خسارات به استثنای آنچه در بیمه صراحتا مستثنی شده است مسئول می باشد و تعهد تامین صد در صد خسارت را بدون در نظر گرفتن فرانشیز به عهده دارد.

با توجه به این که در شرط بیمه خسارت جزئی نیز قابل پرداخت است , لذا حق بیمه آن نسبت به دو مورد فوق بیشتر می باشد. از خطرات عمده ای که این شرط بیمه آن را پوشش نمی دهد می توان خطر جنگ , شورش و اعتصابات را نام برد .

 

مدارک لازم برای دریافت خسارت از شرکت بیمه‌گر

  • بارنامه اصل
  • اصل فاکتور کالاهای مربوطه
  • صورت عدل بندی یا بسته‌بندی کالا
  • گواهی کسر تخلیه از شرکت باربری
  • صورت مجلس سازمان بنادر و کشتیرانی و گمرک
  • صورت مجلس کارشناسی شرکت بیمه
  • کپی پروانه سبز گمرکی
  • کپی اعلامیه فروش ارز

اصطلاحات تخصصی بیمه باربری و حمل و نقل

زیان همگانی یکی از اصول قانون دریانوردی است که بر پایه آن همه طرف‌‌های دخیل در یک سفر دریایی، در هرگونه خسارتی که با قربانی کردن داوطلبانه بخشی از کشتی یا کالاهای آن به منظور نجات از موارد اضطراری صورت گرفته، به تناسب سهیم‌ هستند.

 

بیمه اتکایی (Reinsurance): قرارداد واگذاری که به موجب آن شرکت بیمه بخشی از تعهدات ‌بیمه‌ای‌ مازاد بر ظرفیت مالی و فنی خود را، مجدداً نزد شرکت یا شرکت‌‌های بیمه دیگر ( شرکت‌های بیمه اتکایی ) بیمه می‌نمایند.

بارنامه : بارنامه اوراق بهاداری است که ا ز طرف مؤسسه بیمه باربری و حمل و نقل صادر و مشخصات کالا، نام و آدرس گیرنده و فرستنده کالا، میزان کرایه حمل، مشخصات، تعداد و وزن کالا در آن قید‌ می‌گردد. بارنامه به منزله قرارداد حمل، رسید دریافت کالا و سند مالکیت آن است.

 

Total Loss : فقط تلف شدن کامل مورد بیمه در یک مرحله بر اثر آتش سوزی، غرق شدن ، سقوط هواپیما را در بر‌ می‌گیرد. این ‌بیمه‌نامه فقط تا رسیدن به مبادی ورودی کشور مقصد اعتبار دارد.

 

واقعی: یعنی وقتی کالا مثلاً در حادثه ‌آتش‌سوزی یا غرق شدن کلاً از بین برود.

 

فرضی: وقتی است که هزینه تعمیر و یا بازسازی کالا آن قدر باشد که از ارزش واقعی آن بیشتر شود. در این صورت ‌بیمه‌گر ترجیح می‌دهد غرامت آن را بپردازد.

ارزش مورد بیمه : در صورتی که بین ‌بیمه‌گذار و ‌بیمه‌گر توافق خاصی صورت نپذیرفته باشد، ارزش مورد بیمه شامل مجموع قیمت خرید کالا، هزینه حمل و عدم النفع‌ می‌باشد.

 

عدم نفع میزان عدم نفع این ‌بیمه‌نامه معادل ۱۰% مجموع قیمت خرید کالا و هزینه حمل آن‌ می‌باشد، مگر آنکه صریحاً توافق دیگری شده باشد.

پارتشیپمنت چیست؟

یعنی حمل به دفعات ؛ به این معنی که کالا ی مورد بیمه طی چند مرحله از مبدا ء به مقصد مندرج در ‌بیمه‌نامه حمل گردد.

 

ترانشیپمنت (Transshipment) چیست؟

انتقال کالا از یک وسیله نقلیه به وسیله نقلیه دیگر ترانشیپمنت است. این نوع نقل و انتقال بیشتر در حمل و نقل ترکیبی رایج است که در آن از وسایل نقلیه مختلف از جمله کشتی، هواپیما، قطار، کامیون، تریلر و سایر وسایل برای ارسال کالا به مقصد استفاده‌ می‌شود. جریان انتقال غالباً با تخلیه و بارگیری مجدد همراه بوده و به دو شکل انتقال مستقیم و انتقال غیر مستقیم‌ می‌باشد.

 

اف او بی (FOB) چیست؟

یا تحویل روی عرشه ، کلمه ‌ای برای توصیف یک فرآیند خاص از حمل و نقل کالاست و به معنی قیمت تا لحظه تحویل روی کشتی

است. بنابر قوانین بین‌المللی در شرایط فوب، فروشنده وظیفه دارد تمامی هزینه‌‌های کالا را تا محل حمل اصلی متقبل شود و تمامی هزینه‌‌های بعد از این مرحله اعم از کرایه حمل، بیمه، تعرفه‌های وارداتی و غیره را خریدار متقبل می‌شود.

 

 

 


نظرات کاربران
ارسال نظر